Secunda epistula magistri Nicolai de Autricort ad Bernardum

Secunda epistula magistri Nicolai de Autricort ad Bernardum Edition

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "tei_all.dtd">
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Secunda epistula magistri Nicolai de Autricort ad Bernardum</title>
				<author>Stephanus Galdeti</author>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>work in progress</edition>
				<respStmt>
					<resp>Edited by</resp>
					<name>Alexandra Baneu</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<distributor>Project NOTA-ERC</distributor>
				<date when="2024-07-22"/>
			</publicationStmt>
			<seriesStmt>
				<title/>
			</seriesStmt>
			<sourceDesc>
				<listWit>
					<witness xml:id="P1">Paris, BnF lat. 16408</witness>
					<witness xml:id="P2">Paris, BnF lat. 16409</witness>
				</listWit>
				<listObject>
					<object corresp="#P1">
						<objectIdentifier>
							<objectName>Paris, BnF lat. 16408</objectName>
						</objectIdentifier>
						<ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16408</ab>
						<ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab>
						<ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab>
						<ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab>
						<ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514617v</ab>
						<ab type="meta" subtype="description">Questions de théologie et notes diverses dans lesquelles figurent Amand de Valenciennes et beaucoup de professeurs de Paris.</ab>
					</object>
					<object corresp="#P2">
						<objectIdentifier>
							<objectName>Paris, BnF lat. 16409</objectName>
						</objectIdentifier>
						<ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16409</ab>
						<ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab>
						<ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab>
						<ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab>
						<ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514430s</ab>
						<ab type="meta" subtype="description">Thèses théologiques, paraissant avoir été recueillies à Paris par Thomas de Cracovie.</ab>
					</object>
				</listObject>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<encodingDesc>
			<variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/>
		</encodingDesc>
	</teiHeader>
	<text xml:lang="la">
		<body>
			<div>
				<cb ed="#P1" n="21r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f50/full/full/0/native.jpg"/> <cb ed="#P2" n="39r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f93/full/full/0/native.jpg"/> <app><lem>Secunda<app><lem/><rdg type="add. in marg. sup." wit="#P1">ultimo sisterno infra quinto Bernardi ad Nicolaum</rdg></app> epistula magistri Nicolai de Autricort ad Bernardum</lem><witDetail type="in marg. sup." wit="#P1"/></app>
				Reverende patre, fratre, Bernarde, subtilitatis vestre profunditas admiranda menti mee merito reddentia, si scirem vos habere evidentem notitiam <app><lem>de</lem><witDetail type="iter." wit="#P1"/></app><app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">substantiarum</witDetail></app> subiectis abstractis et nedum si scirem verum etiam si in animo levi credulitate tenerem. Et non solum <app><lem>si</lem><rdg wit="#P2">et</rdg></app> estimarem <cb ed="#P2" n="39v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f94/full/full/0/native.jpg"/> vos habere veram notitiam de abstractis, verum etiam si de coniunctis. Idcirco vobis patre affirmanti nos habere evidentem notitiam de scibilibus sic altis volo animum meum dubium et anxium aperire quatenus habeatis materiam trahendi me et alios ad consortium sic magistrorum.
				Et primum<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">primum occurens</rdg></app> quod occurit in ordine dicendorum <app><lem>est</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app><app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">istud</witDetail></app> istud principium: contradictoria non possunt simul esse vera. Circa quod occurunt duo. Primum est <app><lem>quod</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> istud est<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">verbum primum</witDetail></app> primum principium negative exponendo quo nichil prius.
				Secundum<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">secundum occurens</rdg></app> quod occurit est quod istud est primum affirmative vel positive quod est quocumque alio prius. <app><lem>Et</lem><witDetail type="p. c. sup. lin." wit="#P1"/><witDetail type="a. c." wit="#P1">ex</witDetail><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> hec duo probantur uno medio sic: omnis certitudo a nobis habita resolvitur in istud principium et ipsum non resolvitur in aliquod aliud sicut conclusio in principium suum, igitur sequitur quod ipsum est principium duplici primitate<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">e</witDetail></app>. Consequentia nota est ex quid nominis. Huius nominis principium secundum utrumque <app><lem>acceptationem</lem><rdg wit="#P2">expositionem</rdg></app> datam. Antecedens probatur quoad duas partes. Et primo quantum ad primam partem, scilicet quod omnis certitudo nostra citra <app><lem>istam</lem><witDetail type="p. c. sup. lin." wit="#P1"/><witDetail type="a. c." wit="#P1">ipsam</witDetail></app> certitudinem resolvitur in istud principium de quo tu dicis<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">esse</witDetail></app> te esse certum. <app><lem>Proponam</lem><rdg wit="#P2">propono</rdg></app> istam consequentiam: possibile est sine alica contradictione que exinde sequatur quod apparebit tibi sic esse et tamen non sic erit, <app><lem>igitur</lem><witDetail type="iter." wit="#P2"/></app> non est certus evidenter quod sic sit. Clarum est michi quod si admitterem antecedens esse verum quod ego concederem consequentiam esse veram, et per consequens non essem simpliciter evidenter certus de quo dicebam me esse certum.
				Ex hoc clarum est quod in nostrum principium dictum omnis nostra<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">la</witDetail></app> certitudo resolvitur <app><lem>et ipsum</lem><rdg wit="#P2">in ipsum et</rdg></app> non resolvitur in aliud sicut conclusio in principium patet ex hoc quod omnia resolvuntur in ipsum ut dictum est. Et sequitur istud <app><lem>est</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> prius omni alio quod non est ipsum, ergo nichil est eo prius. Et ita primum est duplici primitate supradicta.
				Tertium<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">tertium occurens</rdg></app> quod occurit est quod contradictio est affirmatio et negatio unius et eiusdem etc. ut solet communiter dici.
				Ex istis infero corollarium<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium primum</rdg></app>, scilicet quod certitudo evidentie habita in lumine naturali est certitudo simpliciter, quia est certitudo habita virtute primi principii cui lex nulla vera contradicit nec contradicere potest. Et ideo quod est demonstratum in lumine <cb ed="#P2" n="40r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f95/full/full/0/native.jpg"/> naturali est demonstratum <app><lem>simpliciter</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> nec per aliquam potentiam posset fieri <app><lem>quod</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> oppositum consequentis staret simul cum antecedentes sicut nec alica potentia potest facere quod contradictoria <app><lem>sint</lem><rdg wit="#P2">sunt</rdg></app> simul vera.
				<app><lem>Secundum corollarium</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> quod infero circa istud est quod certitudo evidentie non habet gradus ut si sint due conclusiones de quarum qualibet sumus certi evidenter non sumus magis certi de una quam de alia, nam ut dictum est omnis certitudo reducitur in idem primum principium vel igitur ille conclusiones eque immediate reducuntur in idem primum principium et ita non unde magis simus certi de una quam de alia vel una mediante alia immediate. Et adhuc hoc non obstat, quia reductione facta in primum principium eque certi sumus de una sicut de alia ut geometra dicit se esse ita certum de secunda conclusione sicut de prima et <app><lem>ita</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> de tertia et sic de aliis licet propter pluralitatem deductionum non poterit in prima consideratione esse ita certus de quarta vel tertia sicut de prima.
				<app><lem>Tertium corollarium</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> quod infero iuxa dicta est quod excepta certitudine fidei nulla est alia certitudo nisi certitudo primi principii vel que in primum principium potest resolvi, nam nulla est certitudo nisi illa cui non subest falsum, quia si esset alica cui posset subesse falsum sic ita quod ei subsit falsum, tunc cum remaneat parte ipsa certitudo sequitur quod aliquis erit certus de eo cuius oppositum contradictorie est verum.
				<app><lem>Quartum corollarium</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> est istud quod alica forma sillogistica est immediate reducta in primum principium, quia hac demonstrata quero vel est immediate reducta et sic propositum vel mediate, et sic erit processus in infinitum vel oporteret devenire ad aliquam que immediate sit in primum principium reducta.
				<app><lem>Quintum corollarium</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> in omni consequentia immediate reducta in primum principium consequens et ipsum totum antecedens vel pars ipsius antecedentis sunt idem realiter, quia, si sic non esset, tunc non esset immediate evidens quin sine <cb ed="#P1" n="21v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f51/full/full/0/native.jpg"/> contradictione. Antecedens et oppositum consequentis possunt simul stare in veritate.
				<app><lem>Sextum corollarium</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> <app><lem>est</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> quod in omni consequentia evidenti reducibili in primum principium per quotvis media consequens est idem realiter cum antecedente vel cum parte significati per antecedens. Ostenditur sic, quia si ita sit quod alica conclusio reducatur per tria media in certitudinem primi principii, consequens erit idem realiter cum antecedente vel cum parte <cb ed="#P2" n="40v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f96/full/full/0/native.jpg"/> significati per antecedens per quintum corollarium et similiter in secunda propter idem et in tertia similiter propter idem, et ita sequitur cum in prima consequentia consequens sit idem realiter cum antecedente vel cum parte significati per antecedens et in secunda similiter et similiter in tertia sit a primo ad ultimum. <app><lem>Sequitur</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> quod in istis consequentiis ordinatis ultimum consequens erit realiter idem cum primo antecedente<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">e</witDetail></app> vel cum parte significati per antecedens.
				Iuxta ista dicta posui alias inter ceteras conclusiones unam<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">conclusio</rdg></app> que fuit ista: ex eo quod alica res est cognita esse non potest evidenter evidentia reducta in primum principium vel in certitudinem primi principii inferri quod alia res sit inter cetera media que multa fuerunt adduxi istud medium. In tali<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">probatio</rdg></app> consequentia in qua ex una <app><lem>re</lem><rdg wit="#P2">parte</rdg></app> inferretur alia consequens non esset idem realiter cum antecedente vel cum parte significati per antecedens, igitur sequitur quod talis consequentia non esset evidenter<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">notitia</witDetail></app> nota evidentia primi principii descripta. Antecedens est ab <app><lem>adversario</lem><rdg wit="#P2">adversariis</rdg></app> concessum et positum. Consequentia apparet ex descriptione contradictionis que est affirmatio et negatio unius et eiusem etc. Cum igitur<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">consequens</witDetail></app> nunc consequens non sit idem realiter cum antecedente vel cum parte antecedentis, manifestum est quod esto quod oppositum consequentis et antecedens forent simul vera, adhuc non esset affirmatio et negatio unius et eiusdem etc.
				Sed respondet<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">responsio Bernardi</rdg></app> Bernardus dicens quod, licet ibi non sit contradictio formalis propter causam dictam, tamen est contradictio virtualis. Virtualem autem contradictionem appellat ex qua potest evidenter inferri formalis.
				Sed contra<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">reprobatio illius</rdg></app> istud manifeste argui potest ex 5 et 6 corollariis supradictis, nam ibi ostensum est quod in omni consequentia reducibili incertitudinem primi principii immediate vel mediate oportet quod consequens primo datum vel ultimo sit idem realiter cum antecedente primo dato vel cum parte eius.
				Item ex alio potest manifeste redargui, nam sic dicit quod, <app><lem>licet</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> in consequentia in qua ex una re infertur alia non sit contradictio formalis, est tamen virtualis, ex qua potest evidenter inferri formalis<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">sig</witDetail></app>. Sit igitur exempli gratia proposita consequentia ‘A est, ergo B est’. Si igitur ex istis propositionibus ‘A est’, ‘B non est’ posset contradictio formalis evidenter inferri vel igitur hoc esset rectitudo, consequens vel consequentia unius istarum propositionum <cb ed="#P2" n="41r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f97/full/full/0/native.jpg"/> vel utriusque istarum propositionum, sed qualitercumque non haberetur propositum, nam ipsa consequentia vel essent idem realiter cum ipsis accidentibus vel non. Si eadem<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">propositum scilicet non</witDetail></app>, igitur sic non erit contradictio formalis inter ipsa consequentia propter quod non esset ibi affirmatio et negatio unius et eiusdem sic nec inter accidentia sicut si non est contradictio formalis dicere quod homo esset et equus non esset sic nec esset contradictio formalis dicere quod animal rationale esset et quod animal hynnibile non esset. Et propter eandem rationem, si autem dicatur quod ista consequentia different a suis antecedentibus modo sicut prius consequentia non evidenter reducta ad certitudinem primi principii, cum oppositum consequentis posset stare cum quolibet significato per antecedens sine contradictione. Et, si dicatur quod est contradictio virtualis ex qua potest inferri formalis, procedetur ut prius, et ita procederetur in infinitum vel oportebit dicere quod in consequentia evidenti simpliciter consequens sit idem in significando cum antecedente<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">et</witDetail></app> vel cum parte significanti per antecedens.
				Et verum est quod pater iste<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">Bernardus</rdg></app> circa istam materiam dixit quod non esset verum dicere quod in consequentia evidenti simpliciter oporteat quod oppositum consequentis et antecedens contradicant, nam ait quod hic est aperta instantia ‘omne animal currit, ergo omnis homo currit’, nam contradictorium consequentis et antecedens possunt simul esse falsa, et ita non opponuntur contradictorie.
				Sed in rei<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">contra</rdg></app> veritate istud nullo modo impedit, nam non volo dicere quod oppositum consequentis debeat esse contradictorum antecedenti, nam in multis consequentiis antecedens potest plus significare quam consequens, licet consequens significet partem illius quod significat antecedens, ut est in proposita consequentia ‘domus est, igitur paries est’, et ideo ratione huius oppositum consequenis et antecedens possunt <cb ed="#P1" n="22r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f52/full/full/0/native.jpg"/> simul esse falsa. Sed volo quod in consequentia evidenti oppositum consequentis et antecedens vel pars significati eius opponuntur contradictorie. Manifestum est quod sic est in omni bono syllogismo, nam cum nullus terminus recipiatur in conclusione quin fuerit receptus in premissis, et ita oppositum conclusionis et aliquod<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">fi</witDetail></app> significatum per premissas opponuntur contradictorie. Et ita debet esse in omni emptimemate bono, quia emptimema <cb ed="#P2" n="41v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f98/full/full/0/native.jpg"/> non concludit nisi virtute propositionis subintellecte, et ita est mentaliter quidam<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1"><app><lem>ssil</lem><witDetail type="dub." wit="#P1"/></app></witDetail></app> syllogismus.
				Item<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">alia probatio conclusionis</rdg></app>, ad conclusionem principalem adduxi talem rationem: numquam virtute alicuius consequentie potest inferri maior ydemptitas extremorum ad invicem quam fuit extremorum ad medium, quia <app><lem>hoc</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> non infertur nisi virtute illius. Sed oppositum huius continget: si ex eo quod una res est ens posset evidenter inferri quod alia res esset ens, quia conclusionis predicatum et subiectum significant idem realiter. Ista vero non sunt idem realiter cum medio quod ponitur alia res.
				Sed contra<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">consequentiam</witDetail></app><app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1"><app><lem>contra</lem><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">conclusionem</witDetail></app> regulam instat Bernardus</rdg></app> propositam regulam instat Bernardus, quia sequitur evidenter evidentia reducta ad certitudinem primi principii ‘albedo est, ergo alia res est quia albedo non posset esse nisi aliquid teneret ipsam in esse’. Item sequitur A est nunc primo, ergo alia res est<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">vel</witDetail></app>. Item ignis est aproximatus stupe et non est impeditum, ergo calor erit.
				Ad istas<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">respondetur</rdg></app> instantias alias dedi multas responsiones. Sed pro nunc dico quod, si instaret nulle talibus instantiis vel oportet quod dicat quod non sunt ad propositum vel quod, si sint ad propositum, nichil tamen concludunt contra me, quia vel in talibus consequentiis quas ipse facit consequens est idem realiter in significando cum toto antecedente vel cum parte antecedentis, et sic nichil ad propositum, quia tunc concederem eas esse evidentes et nichil contra me.
				Si vero dicatur quod consequens non est idem cum antecedente aut parte eius, et tunc si concedo oppositum consequentis cum antecedente esse simul vera, patet quod non concedo contradictoria et cum contradictorio sit unius et eiusdem etc. Et sit talis consequentia: non est evidens evidentia primi principii, quia hoc appellabatur evidentia primi principii quando si concederetur oppositum <app><lem>consequentis</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> stare cum antecedente concederentur contradictoria simul esse vera, licet enim concedens in ista consequentia ‘domus est, ergo paries est’ quod domus sit et paries non sit non concedat contradictoria simul esse vera. Ex eo quod iste propositiones non sunt contradictorie ‘domus est’ et ‘paries non est’, eo quod simul possunt esse false, tamen concedit <cb ed="#P2" n="42r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f99/full/full/0/native.jpg"/> contradictoria ex alio, quia significans domum esse significat parietem esse, et tunc contradictio est quod paries sit et paries non sit.
				Ex ista<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium ex regula</rdg></app> regula sic declarata cuicumque habenti intellectum infero quod numquam <name>Aristoteles</name> habuit notitiam evidentem de aliqua substantia alia ab anima sua intelligendo substantiam quandam rem aliam ab oppositis quinque sensuum et a formalibus experientiis nostris. Et ideo <app><lem>est</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> quia de tali re habuisset notitiam ante omnem discursum quod non est verum, cum non appareant intuitive. Et iterum rustici scirent tales res esse.
				Nec sciuntur<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> ex discursu, scilicet inferendo ex perceptis esse ante omnem discursum, quia ex una re non potest inferri quod alia res sit, ut dicit conclusio supraposita. Et si de coniunctis non habuit multo minus de abstractis habuit notitiam evidentem.
				Ex hiis<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> sequitur placeat vel non placeat nec michi imponant, sed rationem unigeniti quod <name>Aristoteles</name> in tota philosophia sua naturali et theologica lux habuit <app><lem>talem</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> certitudinem de duabus conclusionibus et fortasse nec de una.
				Et equaliter<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> vel multo minus frater Bernardus qui non preferet se <name>Aristoteli</name>.
				Et non<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> solum non habuit evidentem notitiam, ymo licet non teneam, sed habeo unam rationem quam nescio solvere ad probandum quod nec habuit notitiam probabilem, nam aliquis non habet notitiam probabilem de alico consequente virtute alicuius antecedentis de quo non evidenter certum utrum consequens fuerit aliquando simul cum antecedente. Sic enim si quis bene consideret realiter notitia probabilis, ut quia michi fuit evidens, aliquando quod quando ponebam manum ad ignem eram calidus, ideo probabile est michi quod si nunc ponerem quod essem calidus.
				Sed ex<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium quod non tenet et merito quia modice aparentium est ut patet</rdg></app> regula<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">res</witDetail></app> supradicta sequitur quod numquam fuit alicui evidens quod positis istis rebus apparentibus ante omnem discursum essent quedam alie res, ut pote alie que dicuntur substantie, igitur sequitur quod de existentia earum non habeamus probabilem notitiam. Non teneo conclusionem. Solvat<app><lem/><rdg type="add. in marg. inf." wit="#P1">ratio istius doctoris solvitur ex eo quod ad probabilem notitiam de alico non requiritue antecedenter alico evidens ymo ex puris probabilibus sequitur conclusio probabilis ideo prima propositio qua remittat de probabili notitia est falsa nec exemplum suum valet ac propositum et regula non tollit nisi evidentiam non probabilitatis</rdg></app> cui occurret solutio dictam rationem.
				<cb ed="#P1" n="22v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f53/full/full/0/native.jpg"/> <cb ed="#P2" n="42v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f100/full/full/0/native.jpg"/> Et <app><lem>quod</lem><rdg wit="#P2">quia</rdg></app> de alia anima coniuncta materiali alia ab anima nostra non habeamus certitudine, apparet quia de mento ligno vel lapide clarissime deducetur ex uno credito coaccepto, nam cum <app><lem>omnibus</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> apparentibus ante huius discursum potest esse per aliquam potentiam, ut pote divinam quod ibi substantia non sit, igitur in lumine naturali non infertur evidenter ex istis apparentibus quod substantia sit ibi. Apparet consequentia ex <app><lem>supradeclaratis</lem><witDetail type="p. c." wit="#P2"/></app>, nam dictum est quod consequentia evidens <app><lem>in lumine naturali est simpliciter evidens</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app>, sic quod contradictio est <app><lem>quod</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> per aliquam potentiam posset fieri quod oppositum consequentis stat cum antecedente.
				Et si dicit quod consequentia est evidens, addito ad antecedens quod Deus non faciat miraculum. Istud reprobatur secundum ea que dicta in simili in epistula prima ad Bernardum. Suscipiatis queso pater ista dubia et consultatis insipientie mee et credo quod non ero obstinatus <app><lem>in</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P2"/></app> suscipiendi veritate ad quam unibus totis hanelo.
			</div>
		</body>
	</text>
</TEI>

Project NOTA Database

Secunda epistula magistri Nicolai de Autricort ad Bernardum Edition

Project NOTA