PDF TEI XML Stephanus Galdeti — Carmelita
work in progress — Edited by: Alexandra Baneu — Project NOTA-ERC
|P1 12r| |P2 27r| Carmelita
Predicator et Symon acceperunt de materiis moralibus primi articuli, scilicet de regula actuum nostrorum.
Secundus articulus1 habet tres conclusiones. Prima conclusio: quod2 Deus non potest meliorare universum faciendo in eo optimum 3 vel infinitum vel medium bonum.
Secunda conclusio, quod universum potest Deus meliorare per melius.
Tertia conclusio, quod Deus potest meliorare universum ex malo.
Primum corollarium prime conclusionis: optime faciens non facit optimum.
Secundum corollarium: non est possibile fieri optimum.
Tertium corollarium: non facilius est facere minus bonum quam maximum.
Quartum corollarium, quod si Sor esset minime4 potens esset maxime potens5.
Quintum corollarium quod hec regula non est usquequaque vera ‘ubi est reperire magis et minus ibi est reperire medium et equale’.
Sextum corollarium: Deus in infinitum minus agere potest quam sit potens agere.
Secunda conclusio 6 fuit quod universum potest Deus meliorare etc.
Primum corollarium quod Deus plures perfectiones specificas potest producere inter primum angelum vel supremam speciem et ipsum Deum.
Secundum quod non tot species seu perfectiones specificas potest Deus producere quin plures.
Tertium corollarium: pars universi potest esse totum univerum.
Quartum corollarium: universum potest esse minus 7 bonum parte universi 8.
Tertia conclusio 9 quod Deus potest universum etc.
Primum corollarium quod melius est universum constitui ex bonis et malis quam ex bonis tantum.
Secundum corollarium, quod aliquod est bonum quod Deus non potest facere sine creatura.
Tertium, quod non omne quod potest mediante causa secunda potest immediate per se.
Quartum corollarium: peccator peior est peccato suo.
Quintum corollarium: quanto quis plus fuit punitus pro peccato suo tanto plus debet puniri.
Sextum corollarium: non bonum esse bonum est.
Tertius articulus10 continet tres propositiones 11.
Prima est: bonitas specierum universi sequitur bonitatem communicationis immense.
Secunda conclusio est12 quod non potest meliorare universum meliorando eius species.
Tertia conclusio quod Deus potest meliorare universum convertendo species in meliores.
Prima conclusio est quod bonitas specierum etc.
Primum corollarium quod nulla creatura est secluso quocumque sibi extrinseco.
Secundum corollarium: nulla creatura est bona seclusa quacumque bonitate sibi extrinseca.
Tertium corollarium: una |P2 27v| creatura non est melior alia seclusa bonitate extrinseca.
Quartum corollarium: solus Deus est secluso quocumque sibi extrinseco.
Quintum: nulla pura creatura sibi ipsi derelicta est vel esse potest mensura perfectionis omnium specierum existentium et possibilium.
Sextum quod oppinio que ponit supremum angelum mensuram omnium creatorum et possibilium stare non potest in veritate.
Septimum quod oppinio que ponit animam rationalem esse mensuram universorum etc. eo quod tenet medium inter naturam angelicam et corpoream stare non potest.
Octavum et probatur quod nec ipsa divina bonitas dici debet mensura rerum creatarum etc. proprie et stricte accipiendo 14 mensuram.
Nonum quod ad inveniendum propriam mensuram omnium entium universi existentium et possibilium pono alicas propositiones 15 probabiliter, nichil temerarie asserendo.
Prima est quod esse Deum est summum bonum.
Secunda: esse coniunctum Deo in unitate persone est summum bonum creature.
Tertia: Deus non potest melius facere creature16 quam eam sibi unire in unitate persone non secludendo beatificam visionem.
Quarta: Deus assumendo naturam humanam melius sibi facit quam si eam in naturam angelicam transmutasset.
Quinta: personalis ydemptitas non suscipit magis et minus.
Sexta: unitum esse Deo in unitate persone non infinitum bonum.
Septima: tota latitudo essendi est sub tota latitudine bene essendi.
Octava: esse unitum Deo in tota latitudine bene essendi ymaginata tenet summum gradum.
Nona: esse unitum Deo in unitate persone est mensura cuiuslibet bene esse.
Decima: esse unitum Deo in unitate personali est mensura cuiuslibet bonitatis essendi.
Undecima: omne bonum creatum et finitum reducitur ad tale bonum.
Duodecima: quod sicut bene esse inferiorum est mensurandum penes accessum ad bene esse regis sic quodlibet bene esse creature est mensurandum penes accessum ad bene esse Christi 17.
|P1 12v| Secunda conclusio fuit quod18 Deus non potest etc.
Corollaria
Primum: perfectiones individuales non sunt intensibiles et remissibiles secundum perfectionem specificam 19.
Secundum corollarium: perfectiones |P2 28r| specifice sunt intenssibiles et remissibiles secundum perfectiones individuales.
Tertium: species universi non sunt ita bone sicut possunt esse.
Quartum: species universi sunt ita bone sicut possunt esse.
Quintum: Deus non potest mutare ordinem universi nec specierum universi.
Sextum: ‘species universi non possunt fieri perfectiores’ non est defectus20 ex parte Dei, sed ex parte rei.
Tertia conclusio fuit quod Deus potest meliorare etc. 21
Primum quod Deus potest meliorare universum nulla re universi meliorata.
Secundum: Deus potest meliorare universum, et tamen quelibet pars universi erit minus intensa.
Tertium: Deus potest munere bonitatem universi, et tamen quelibet res 22 universi erit magis intensa23.
Quartum: Deus potest munere bonitatem universi convertendo species universi in24 meliores etc.
Quintum: Deus potest facere Gabrielem de non esse ad esse non creando ipsum et de esse ad non esse non25 anichilando ipsum.
Quartus articulus26 27 continet tres conclusiones. Prima quod nulla bonitas gradualis est intenssibilis secundum suum esse per depurationem a suo contrario vel per generationem novi gradus et corruptionem priorum vel per additionem gradus ad gradum.
Secunda conclusio: natura augibilis est augmentabilis et extensibilis sine additione alicuius28 rei ad ipsam.
Tertia conclusio quod Deus universum potest meliorare meliorando formas graduales ipsius sola intensione seu multitudine eorum in se ipsis.
Corollaria prime 29 conclusionis30
Primum, quod licet bonitas gradualis non intendatur tribus modis dictis, tamen alio modo intenditur et ille dicitur inferius.
Secundum corollarium quod illa oppinio que ponit quod nulla forma intenditur nec remittitur, sed precise subiectum denominatur intensius etc. est inpossibilis31 et falsa.
Tertium quod 32, cum caritas sit quedam forma seu quidam actualis habitus est intenssibilis et remissibilis 33, quod licet caritas per veniale peccatum sit 34 remissibilis aliqualiter, non tamen usque ad corruptionem 35 inclusive.
Quartum 36 quod Deus potest facere A intensius quam ante, et tamen nichil est intensius quam ante. Aliud quod cum caritas babtismalis sit remissibilis, ipsa non est nostra caritas de possibili. Aliud hec est possibilis ‘Sor et Plato sunt equaliter cari et Petrus habet tantum de caritate sicut |P2 28v| Sor et Plato, et tamen Petrus37 non est in duplo altero illorum carior’.
Secunda conclusio: fuit natura augibilis etc.
Corollaria
Primum 38: pars suo toto potest esse maior.
Secundum: totum sua parte potest esse minus.
Tertium: hoc est possibilis ‘pars erit maior suo toto’.
Quartum: pars erit maior suo toto 39 quando totum erit maius40 sua parte.
Quintum: totum non plus potest esse maius sua parte quam pars potest esse maior suo toto 41.
Sextum: Deus in infinitum potest dividere continuum pedale in partem42 eiusdem quantitatis, id est pedalem43.
Septimum: Deus potest dividere continuum A in partem maiorem44 quam sit continuum A.
Octavum: hec positio est vera ‘duo pedes fuerunt medietas unius pedis’.
Nonum: in infinitum possibile est pedes fuisse in uno pede.
Decimum: continuum potest dividi in duo quanta que numquam fuerunt eo tanta.
Tertia conclusio principalis, quod Deus universum potest meliorare etc.
Corollarium primum, quod Deus potest meliorare universum a parte predicati.
Secundum quod Deus potest facere universum melius in duplo quam sit et tamen in duplo minores habebit bonitates quam nunc.
Quartum: bonitas gradualis Sortis tantum excedit bonitatem gradualem decem equalium quantum unius illorum.
Quintum: esse gradum duplum non 45 est habere gradum tantum.
Sextum: esse gradum duplum non est esse gradum tantum.
Septimum: gradus 47 duplus non plus habet de forma quam gradus semiduplus48.
Octavum et ultimum, quod duplum est ita simplex nec magis compositum quam 49 subduplum.
1 secundus articulus] secundus articulus conclusiones tres corollaria prime conclusionis in marg. P12 quod] om. P23 optimum] et infinitum add. sed del. P24 minime] p. c. sup. lin. P1;minus a. c. P15 maxime potens] p. c. sup. lin. P1;omnipotens a. c. P16 conclusio] corollaria secunde add. in marg. P17 minus] s add. sed del. P28 universi] corollaria tertie conclusionis add. P29 conclusio] corollaria tertie add. in marg. P110 tertius articulus] iter. in marg. P111 propositiones] accepisti istas tres add. in marg. sed del. P112 bonitas — est] sup. lin. P114 accipiendo] accepisti hec preter13 quintum add. in marg. P113 preter] dub. P115 propositiones] tres propositiones add. in marg. P116 creature] om. P217 Christi] ex hiis duplus sequitur quod aliquid potest esse materia rursus bonum etc. add. in marg. P118 quod] sup. lin. P119 specificam] et remissibilem secundum perfectiones individuales add. sed del. P120 defectus] de facto P221 etc.] corollaria add. P222 res] convertendo omnia corpora in summum corpus et omnia incorporea in angelos add. in marg. P123 tertium — intensa] om. P224 in] sup. lin. P125 non] om. P226 quartus articulus] iter. in marg. P127 articulus] Evrardus add. in marg. P128 alicuius] alterius P229 prime] pri add. sed del. P230 corollaria prime conclusionis] iter. in marg. P131 inpossibilis] possibilis P232 quod] ca add. sed del. P233 remissibilis] quartum add. sed del. P134 sit] intenssibilis add. sed del. P135 corruptionem] exclusive add. sed del. P136 Quartum] d add. sed del. P237 petrus] Plato P238 Primum] est add. P239 toto] quoniam add. sed del. P240 maius] p. c. P241 toto] petatur intellectus horum add. in marg. P142 partem] partes P243 pedalem] pedales P244 partem maiorem] partes maiores P245 non] h add. sed del. P246 a] dub. P147 gradus] a46 add. sed del. P148 semiduplus] subduplus P249 quam] sub duplum add. sed del. P1
