Project NOTA Database
Project NOTA Database
Browse
Manuscripts
Persons
Visualize
Networks
Maps
Timelines
Texts
About
Positio cuiusdam bacallarii in Sorbona
Edition
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "tei_all.dtd"> <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Positio cuiusdam bacallarii in Sorbona</title> <author>Stephanus Galdeti</author> </titleStmt> <editionStmt> <edition>work in progress</edition> <respStmt> <resp>Edited by</resp> <name>Alexandra Baneu</name> </respStmt> </editionStmt> <publicationStmt> <distributor>Project NOTA-ERC</distributor> <date when="2024-07-22"/> </publicationStmt> <seriesStmt> <title/> </seriesStmt> <sourceDesc> <listWit> <witness xml:id="P1">Paris, BnF lat. 16408</witness> <witness xml:id="P2">Paris, BnF lat. 16409</witness> </listWit> <listObject> <object corresp="#P1"> <objectIdentifier> <objectName>Paris, BnF lat. 16408</objectName> </objectIdentifier> <ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16408</ab> <ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab> <ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab> <ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab> <ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514617v</ab> <ab type="meta" subtype="description">Questions de théologie et notes diverses dans lesquelles figurent Amand de Valenciennes et beaucoup de professeurs de Paris.</ab> </object> <object corresp="#P2"> <objectIdentifier> <objectName>Paris, BnF lat. 16409</objectName> </objectIdentifier> <ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16409</ab> <ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab> <ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab> <ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab> <ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514430s</ab> <ab type="meta" subtype="description">Thèses théologiques, paraissant avoir été recueillies à Paris par Thomas de Cracovie.</ab> </object> </listObject> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/> </encodingDesc> </teiHeader> <text xml:lang="la"> <body> <div> <p><cb ed="#P1" n="24r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f56/full/full/0/native.jpg"/> <cb ed="#P2" n="51r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f117/full/full/0/native.jpg"/> <app><lem>Positio cuiusdam bacallarii in Sorbona</lem><witDetail type="in marg. sup." wit="#P1"/></app></p> <p>Utrum a primo necesse esse omnipotentia sit communicabilis creature.</p> <p><app><lem>Primus articulus</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> <app><lem>est</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> terminos declarare. Sunt autem quattuor termini. Primus terminus est ly <app><lem>‘primum’</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> vel ‘primo’ circa quem dico quod non dicitur primum in comparatione ad secundum, quia tunc essent plura necesse esse, sed pro tanto dicitur primum quia eo nichil<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">nichil</witDetail></app> est prius. Ista est sententia beati <name>Ieronimi</name> <app><lem><title>contra</title></lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app><title> Elvidium hereticum</title> sic arguentem: “Maria peperit filium suum primogenitum, ergo etiam peperit secundo genitum”. Tenet consequentia, dicit hereticus, quia primum dicitur respectu secundi. Respondet Ieronimus negando consequentiam ostendens quod in probatione summitur falsum. Non enim dicitur <app><lem>primus</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> post quem aliquis, <cb ed="#P2" n="51v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f118/full/full/0/native.jpg"/> sed dicitur primus antequam nullus.</p> <p>Secundus<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">necesse esse</rdg></app> terminus est ‘necesse essse’, ubi sciendum quod per ly ‘necesse esse’ non intelligo aliquam necessitatem nature aut conditionis aut consequentie quibus modis necessitatis utitur <name>Gratianus</name> in <title>Decretis</title> 23, questione 4, sed in proposito accipio necesse esse pro quodam complexe vel incomplexe significabili quod semper fuit et semper erit modo simpliciter incommutabili, et sic accipit <name>Commentator</name> in 4 <title>Physicorum</title>, commento 121.</p> <p>Tertius<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">omnipotentia</rdg></app> terminus est omnipotentia, ubi sciendum quod primum necesse esse non dicitur omnipotens ex eo quod possit omne possibile, unde venerabilis <name>Anselmus</name> <title>Proslogion</title>, capitulo 7, Deum alloquitur in hunc modum: “Quomodo”, inquit, “omnipotens es si omnia non potes vel non omnia potest? Non enim potes mentiri aut dicere falsum” etc. <app><lem>Et sequitur</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app>: “Domine Deus verius omnipotens es, quia hoc non potes, hoc enim posse non est potentie, sed impotentie”. Non igitur dicitur omnipotens etc. Sed pro tanto quia quidquid vult potest, est ergo omnipotentia voluntas eterna que frustrari sive impediri nullatenus potest.</p> <p>Quartus<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">communicabile</rdg><rdg type="add. in marg." wit="#P1">secundus articulus</rdg></app> terminus est ‘communicabile’ pro quo notandum quod communicare B gradum C latitudini est facere quod C gradus sit B latitudo aut pars B latitudini loquendo de communicatione ad extra.</p> <p><app><lem>Prima suppositio</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> que elicitur ex declaratione secundi termini: primum necesse esse imperiti negaverunt indocte, quam probat, quia sicut omnes motus reducuntur ad unum primum <app><lem>et</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> perfectissimum, <app><lem>scilicet</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> circularem et uniformem et regularem, sic omnes cause reducuntur ad unam perfectissimam ymaginarie circularem, unde <name>Hermes Trimegistus</name>: “Deus est spera cuius centrum est ubique, circumferentia vero nusquam”.</p> <p><app><lem>Secunda suppositio</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> que elicitur ex declaratione tertii termini est hec quia clara satis <app><lem>dimittitur</lem><witDetail type="a. c." wit="#P1">dimitto</witDetail></app> ulterior probatio.</p> <p><app><lem>Tertia suppositio</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app>: quamvis omnipotentia primi necesse esse omnipotens sit active, nullum tamen contingens esse omnipotens est passive. Prima pars patet. Et secunda<app><lem/><rdg type="add." wit="#P2">pars</rdg></app> probatur, quia hoc maxime videretur de prima materia aut intellectu possibili. <app><lem>Set</lem><rdg wit="#P2">sed</rdg></app> neutrum istorum est huiusmodi, nam sicut omnipotens active quecumque potest facere successive potest facere simul, ita omnipotens passive quecumque potest recipere successive potest recipere simul, et ita materia posset simul recipere omnes formas, et intellectus, omnes species.</p> <p><app><lem>Tertius articulus</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> est ponere conclusiones. Et <cb ed="#P2" n="52r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f119/full/full/0/native.jpg"/> sit <app><lem>prima conclusio</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> ista: summus gradus bene essendi Deo immediatus nullo modo est creature communicabilis. Huius probatio fundatur super probatione quarti termini. Et probatur sic, quia si huiusmodi gradus esset communicabilis, aut foret illimitata natura aut creata essentia, per <name>Augustinum</name>, <title>De moribus Ecclesie</title>, capitulo 14. Si illimitata natura, igitur Deo non<app><lem/><rdg type="add." wit="#P2">est</rdg></app> immediatus, quia nichil sibi ipsi immediatum. Si vero dicatur quod huiusmodi gradus est creata essentia, cum quelibet creata natura infinite distet a primo, non distantia loci aut situs, <app><lem>sed</lem><witDetail type="p. c. sup. lin." wit="#P1"/><witDetail type="a. c." wit="#P1">aut</witDetail></app> distantia perfectionis, sequitur quod huiusmodi gradus non sit Deo immediatus.</p> <p>Ex ista<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollaria duo</rdg></app> secuuntur alie collaterales. Prima: nullus summus gradus bene essendi est Deo immediatus. Patet ex conclusione.</p> <p>Secunda: ista de copulato extremo non est concedenda: ‘tota latitudo entis <app><lem>creabilis</lem><witDetail type="om." wit="#P2"/></app> ad aliquem sibi<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">extrinsecum</witDetail></app> intrinsecum terminatur inclusive et ad primum necesse esse, exclusive’.</p> <p><app><lem>Secunda conclusio</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> principalis: etsi perfectionem speciei inferioris superior habeat eminenter, nichilominus perfectio speciei superioris inferiori communicari non potest. Prima pars patet, quia intellectum eminenter continet sensitivum et vegetativum per illam communem proportionem, sicut tetragonum etc. Secunda pars probatur, quia si detur oppositum, sequitur quod asinus manens in sua natura et non egrediens limites sue speciei potest esse homo vel angelus et finaliter Deo frui.</p> <p>Ex ista secuuntur alie collaterales<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollaria</rdg></app>. Prima: impossibile est omnem perfectionem creabilem in uno individuo unitive concurrere.</p> <p>Secunda: quod illa propositio est falsa ‘nullus gradus citra immensum repugnat creature’. Et patet falsitas, quia opposita eius est vera ex conclusione.</p> <p><app><lem>Tertia conclusio</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> principalis: omni perfectione ad extra communicata aut communicabili potest ad extra perfectior communicari, nam quidditates et perfectiones ymaginantur ad modum figurarum et numerorum. Sed omni tali speciei potest Deus producere maiorem, igitur.</p> <p>Ex ista secuuntur alie. <cb ed="#P1" n="24v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f57/full/full/0/native.jpg"/> <app><lem>Primum</lem><rdg wit="#P2">prima</rdg></app><app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollaria tertie conclusionis</rdg></app>: iste argumentationes sunt sophistice ‘omni specie data vel dabili Deus potest producere maiorem, ergo supremam speciem simpliciter infinitam Deus potest producere’. Et fundatur ista et similes in illo sophistice <cb ed="#P2" n="52v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f120/full/full/0/native.jpg"/> ‘omni parte continui est dare minorem’ etc.</p> <p>Secundum corollarium, quod non inter quaslibet duas species absolutas sunt possibiles infinite – contra quemdam<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">†</witDetail></app> bachallarium. Probatur: omnis quantitas continua est res absoluta, igitur dispositis duabus quantitatibus, una per modum<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">convenit</witDetail></app> tetragoni, et altera per modum pentagoni. Tetragonus et pentagonus forent species absolute, sed inter illas nulla est possibilis media que sit tetragono maior et pentagono minor, igitur propositum.</p> <p>Item, vivere vegetativum embrionis immediate disponit ad vivere sensitivum eiusdem, igitur nulle sunt ibi possibiles species medie<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">est</witDetail></app>.</p> <p>Ex istis ad questionem<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">ad questionem</rdg></app> premittendo istam propositionem independenter agere nulli creature est communicabile. Probatur, quia nec independenter esse. Patet consequentia, quia agere presupponit esse quemadmodum actus secundus primum. Ex hiis patet pars negativa questionis, scilicet quod omnipotentia non est communicabilis. Probatur: deitas nullo modo est creature communicabilis, igitur nec omnipotentia. Consequentia tenet, quia deitas et omnipotentia nullo modo differunt ex natura rei. Antecedens patet ex declaratione quarti termini.</p> <p>Ultimum corollarium: nulli nature assumpe a verbo vel assumptibili potest virtus creativa seu omnipotentia communicari. Patet ex declaratione prefata. Hec de illa positione.</p> </div> </body> </text> </TEI>
Positio cuiusdam bacallarii in Sorbona
...