Project NOTA Database
Project NOTA Database
Browse
Manuscripts
Persons
Visualize
Networks
Maps
Timelines
Texts
About
<Questio fratis Iohannis de Regno utrum Christus satifacere potuit pro peccato primorum parentum>
Edition
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "tei_all.dtd"> <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>&lt;Questio fratis Iohannis de Regno utrum Christus satifacere potuit pro peccato primorum parentum&gt;</title> <author>Stephanus Galdeti</author> </titleStmt> <editionStmt> <edition>work in progress</edition> <respStmt> <resp>Edited by</resp> <name>Alexander Baumgarten; Chris Schabel</name> </respStmt> </editionStmt> <publicationStmt> <distributor>Project NOTA-ERC</distributor> <date when="2024-11-17"/> </publicationStmt> <seriesStmt> <title/> </seriesStmt> <sourceDesc> <listWit> <witness xml:id="P1">Paris, BnF lat. 16408</witness> </listWit> <listObject> <object corresp="#P1"> <objectIdentifier> <objectName>Paris, BnF lat. 16408</objectName> </objectIdentifier> <ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16408</ab> <ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab> <ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab> <ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab> <ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514617v</ab> <ab type="meta" subtype="description">Questions de théologie et notes diverses dans lesquelles figurent Amand de Valenciennes et beaucoup de professeurs de Paris.</ab> </object> </listObject> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/> </encodingDesc> </teiHeader> <text xml:lang="la"> <body> <div> <head><Questio fratis Iohannis de Regno utrum Christus satifacere potuit pro peccato primorum parentum></head> </div> <div> <p><cb ed="#P1" n="163v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f347/full/full/0/native.jpg"/> Utrum Christus satisfacere <app><lem>potuit</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> pro peccato primorum parentum.</p> <p>Primo quod non. Christus non debuit satisfacere vel non fuit debitum nec congruum Christum satisfacere pro peccato primorum parentum, igitur non potuit etc. Consequentia nota est, quia peccatum non fecit <q type="biblical">nec inventus est dolus in ore eius</q>, 1 Petri 2, quinymmo <q type="biblical">omnia bene fecit</q>, Marci 7. Et antecedens probatur, quia ipsum satisfacere pro peccato primorum fuit superfluum, cum ante eius passum satisfactum esset, alias fuissent in illo mortui ac dampnati, cuius oppositum credimus fore verum.</p> <p>Ad oppositum arguere per actoritates multas. Ipse enim ad hoc venit ut evangelica testatur ystoria. Unde Matthei 18: <q type="biblical">Venit Ihesus querere et salvum facere</q> <q type="biblical">quod perierat</q>. Appostolus ad Colossenses 5: <q type="biblical">Delevit quod adversus nos erat cirographum decreti et ipsum tulit de medio affigens illud cruci</q>.</p> </div> <div> <p>Quia loquimini de duobus, de merito Christi et de eius satisfactione, de primo dicitis quod meruit pro infinitis cincategorematice, de secundo, quod satisfecit de peccato.</p> <p>Arguo contra utrumque. Contra primum,<app><lem/><rdg type="add." wit="#P1">secundum</rdg></app> Christus pro solis predestinatis meruit, igitur non pro infinitis cincategorematice. Consequentia tenet, quia certus est numerus electorum.<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">unde</witDetail></app> Propterea Salvator Iohannis 13: <q type="biblical">Scio quos elegerim</q>. Unde <q type="biblical">quos</q> <q type="biblical">prescivit hos predestinavit</q>, ad Romanos 8. Antecedens vero probo, videlicet quod Christus solis vel pro solis predestinatis meruit salutem, tripliciter.</p> <p>Primo sic: solos predestinatos voluit <app><lem>salvari,</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> igitur solos predestinatos voluit salvare, igitur solos predestinatos venit salvare, igitur pro illis solis meruit salutem. Antecedens primum apparet, quia si prescitos voluit salvari, voluit eos esse predestinatos,<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">quod fuit notabile si</witDetail></app> igitur voluit eos esse prescitos, quod est impossibile.</p> <p>Secundo ad idem, arguo sic: Christus pro solis predestinatis fecit ut salvarentur, igitur pro solis predestinatis meruit salutem. Consequentia apparet per quid nominis, nam mereri pro aliquibus salutem est facere aliquid ut salventur. Et antecedens apparet, quia non egit aliquid pro prescitis ut salvarentur, nullus enim agit aliquid ad finem non futurus venire, 2 <title>Metaphisice</title>; pro illis autem non erat ad finem futurus venire; igitur etc.<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">pro isto secundo fac illud Deus Pater actum Christi pro solis predestinatis acceptavit igitur Christus pro illis solis meruit</rdg></app></p> <p>Tertio sic: Christus pro solis predestinatis oravit ut salvarentur, igitur illis solis vel pro illis solis meruit salutem. Consequentia apparet, quia meritum Christi pro nobis vel fuit oratio vel non fuit sine oratione. Unde Appostolus ad Hebreos 5 de merito Christi loquens ait: <q type="biblical">Qui in diebus carnis sue</q> <q type="biblical">preces supplicationesque ad eum qui possit illum salvum facere a morte cum clamore valido et lacrimis offerens exauditus est pro sua reverentia</q>. Et loquitur de oratione facta, <app><lem>ut dicit Glosa,</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> pro redemptione generis humani. Et antecedens probo ex actoritate precedente, quia ibi ponitur <q type="biblical">exauditus est</q>, et hoc non pro prescitis. Etiam quia numquam aliquid oravit pro aliquo quin obtineret. Etiam actoritate eius que scribitur Iohannis 17: <q type="biblical">Pater ego pro eis rogo, non pro mundo rogo, sed pro hiis quos dedisti michi quia tui sunt, et omnia tua mea sunt, et omnia mea tua sunt</q>. Quod quidem verbum potest exponi, <app><lem>ut dicit Glosa <name>Augustini</name>,</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> non solum de appostolis, ymmo de omnibus fidelibus credituris in eum, et capitur ibi preteritum pro futuro.</p> <p>Hec de primo.</p> </div> <div> <p><app><lem>Replicatio.</lem><witDetail type="in marg." wit="#P1"/></app> Probatur consequentia, quia tam inconveniens est meritum alicuius persone frustrari quam eius orationem non exaudire, ymmo quia facta debent esse efficaciora quam verba.</p> <p>Item non potest magis ratio <app><lem>dari</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> quare aliquis actus meritorius Christi fuisset pro prescitis quam de oratione, et omnis via qua sustinuistis unum sustineretur et reliquum.</p> <p>Antecedens etiam ex alio, quia si non fuisset exauditus, vel iuste oravit vel iniuste. Iterum, sequitur quod eius oratio non fuit accepta Deo ex quo non exaudit.</p> <p>Item si Deus orasset ut salvarentur, orasset ut predestinarentur. Et cur non fuit exauditus, cum hoc potuit nec fuit obex in illis? Et quare plus his quam pro illis, quia si pro istis orasset, fuissent tales, et alii tales. Quales ergo habentur contrarietates?</p> </div> <div> <p><cb ed="#P1" n="164r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f348/full/full/0/native.jpg"/> <app><lem>Prima replicatio</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>. Quia negavit ultimam consequentiam accipiendo mereri convenienter ad sufficientiam et efficaciam, <app><lem>concedendo antecedens primum de voluntate beneplaciti,</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> primo confirmo meam consequentiam, deinde arguo contra suam distinctionem.</p> <p>Et probo consequens sequi ex primo antecedente, gratia brevitatis. Et probo istam: ‘Christus solos <app><lem>predestinatos’</lem><witDetail type="sed coni." wit="#P1">predestiato</witDetail></app>. Ostendo quod oppositum consequentis repugnet antecedenti vel ex ipsis* sequatur repugnantia. Et capio Sortem prescitum. Tunc per antecedens concessum, <app><lem>Christus</lem><witDetail type="a. c." wit="#P1">Deus</witDetail></app> voluntate beneplaciti vult Sortem non salvari, vel novult Sortem salvari, vel non vult Sortem salvari, cum efficaciter velit eum esse prescitum et solum predestinatum vult efficaciter salvari; et tamen meretur Socratem salvari. <app><lem>Tunc, ex antecedente,</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> igitur vult meritum suum non prodesse Sorti; igitur non intendit proficere Sorti nec mereri Sorti; igitur nec meretur nec facit aliquid pro Sorte.</p> <p>Ex opposito consequentis arguitur sic:<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">Socrates</witDetail></app> Christus meretur pro Sorte; igitur vult mereri pro Sorte; igitur vult proficere Sorti; igitur sibi confert* <app><lem>salutem</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> totum efficaciter; igitur illa repugnant.</p> <p>Item, per oppositum<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">igitur intendit salutem Sortis pro fine</rdg></app> consequentis: Christus Sorti meretur salutem vel salvari; igitur facit ad hoc ut Sortes salvetur vel ad istum finem ut Sortes salvetur; et per antecedens, oppositum finem proponit et intendit; igitur contra propositum et intenssionem suam.</p> <p>Tertio, Christus meretur Sortem salvari; igitur iustum est et debitum et dignum Sortem salvari, alias Christus meretur iniustum et faceret ad iniustum; et per antecedens est iniustum,<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">de</witDetail></app> quia Deus hoc non vult; igitur est iustum et iniustum.</p> <p>Secuuntur per modum inconvenientium quod Christus frustra agit, quod agit inordinate <app><lem>propter alium finem quia iniustum est,</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> quod agit iniuste.</p> <p>Item quod agit<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">ad</witDetail></app> contra se,<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">impossibile fieri ab ipsa</witDetail></app> scilicet ad hoc ut Sortes sit predestinatus et non prescitus, quia ad hoc ut salvetur.</p> <p>Hec autem falsa sunt, quare non videtur aliquo modo concedendum illud propositum.</p> </div> <div> <p> <app> <lem>Replicatio secunda, si discedatur.</lem> <witDetail type="in marg." wit="#P1"/> </app> </p> <p>Contra distinctionem illam de efficacia et sufficientia secuntur aliqua, nam cum dicitis quod Christum satisfacere aut mereri contingit, aut efficaciter et de facto quantum ad sufficientiam, <app><lem>aut</lem><witDetail type="sed coni." wit="#P1">et</witDetail></app> de possibili? Quomodo enim intelligitur Deum mereri quantum ad sufficientiam: aut facere quod sufficit vel sufficiet, vel quod potest sufficere vel sufficere si aliud poneretur?</p> <p>Item quomodo intelligitur Deum mereri sufficienter pro Sorte prescito: aut facere pro Sorte quod satis est, aut facere quod satis est vel satis esset pro Sorte? Neutrum, ut<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">solum meritum efficax sufficiat igitur</rdg></app> posset ostendi, quia semper sequitur quod non esset de facto meritum, sed posset vel foret, et similia, ut apparet intuenti et consideranti.</p> <p>Item, ad intellectum quem ipse ponit aut ponere habet, sequitur quod secundo modo Deus meruit pro angelis dampnatis.</p> <p>Item pro infinitis categorematice, contra ipsum, ita quod beata Virgo meruit pro toto humano genere.<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">vel</witDetail></app></p> <p>Item ex primo membro sequitur quod non est sufficiens, quia principium inefficax non est sufficiens.</p> <p>Item quod magis inefficax et magis inutilis quam utilis actio meritoria Christi.</p> <p>Et multa alia possunt excogitari probabilia contra hoc et alia. Hec sufficiant.</p> <p>Et non videtur quod possit dari bonus intellectus illius distinctionis nisi accipiendo meritum minus large, et tunc oportet multum <app><lem>concedere et non disputere.</lem><witDetail type="in marg." wit="#P1"/></app></p> </div> <div> <p><app><lem>Secunda ratio principalis:</lem><witDetail type="in marg." wit="#P1"/></app> Christus satisfecit pro Adam. Vel ante eius mortem, et tunc antequam esset Christus; vel post, et tunc <app><lem>vel</lem><witDetail type="sed coni." wit="#P1">alter*</witDetail></app> manebatur in peccato mortali vel Deus frustra agebat. Si vero dicatur quod virtute passionis Adam satisfecit, tunc tempore medio vel antecedens fuit contingens vel consequens necessarium. Si vero virtute fidei vel formata, et illa est cum gratia, vel informis, et illa est mortua.</p> <p>Item, toto tempore intermedio contingens fuit illam esse eveniet et peccatum et<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">Christum</witDetail></app> Adam satisfecisse per orationem aut per passionem, que implicant, quia neutrum illorum potest placere Deo.</p> </div> <div> <p><cb ed="#P1" n="164v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f349/full/full/0/native.jpg"/> <app><lem><del>Quare</del></lem><witDetail type="sed coni." wit="#P1">quari</witDetail></app><del> isti sunt presciti? Gratis, quia Deus sic voluit. Et si Christus meruisset pro ipsis et voluisset eis passionem suam valere, ideo ipsi fuissent predestinati, ideo namque predestinati sunt predestinati quia libere Deus etc. Investigaris pro te.</del></p> </div> <div> <p>Totum residuum quasi fundabatur in materia magistri <name>Gregorii</name> de causis prescientie et predestinationis. Conabar namque ostendere quod, captis duobus, prescito et predestinato, hic salvatur quia Christus sibi igitur illic, alter non iustificatur quia Christus non meruit, quia si affirmatio est causa affirmationis, et negatio. Et etiam confirmatur, quia si Christus meruisset sibi tantum vel taliter quantum vel qualiter meruit ipsi predestinato, utique salvaretur sicut alter. Sed non salvatur, ergo non meruit, vel non tantum vel non tale, et tunc insufficienter, quia mereri modo quo isti meruit est sufficiens et misericordia non sufficit, igitur etc.</p> <p>Confirmatur, quia si meruit sibi inspirationem divinam que precedit omne bonum nostrum, tunc illam meruit efficaciter, quia peccator non impedit illam, saltem non omnis, ymmo multi non <app><lem>iustificantur</lem><witDetail type="sed coni." wit="#P1">iustificatur</witDetail></app> quia illam non habent, nec est in potestate etc. unde non est voluntatis etc. Et etiam sine conditione; sed illam non habet; ergo non meruit sibi illam, nec per consequens iustificationem nec <app><lem>salutem</lem><witDetail type="sed coni." wit="#P1">saltem</witDetail></app>. Etiam apparet de puero qui non baptisatur, quia non portatur ad baptismum, quia non meruit sibi Christus ut portetur, quia non erat salvandus. Etiam valebat arguere quia Christus nichil fecit ad hoc ut Sor prescius salvaretur, quia aliquando aliqua omisit facere ut presciti salvarentur. Apparet de parabolis ne Iudei intelligerent et convertentur. Apparet etiam de virtutibus que non fuerunt facte Tyro et Sydone et similia. Nec est dubium secundum illam viam, et est Apostoli ad Romanos 9, et apparet quia expresse dicit quod Deus fecit aliquos ut dampnarentur, scilicet vasa ire in contumeliam, ut apparet ibidem.</p> </div> </body> </text> </TEI>
<Questio fratis Iohannis de Regno utrum Christus satifacere potuit pro peccato primorum parentum>
...