Utrum divina voluntas sit cuiuslibet nostre actionis regula directiva

Utrum divina voluntas sit cuiuslibet nostre actionis regula directiva Edition

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "tei_all.dtd">
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Utrum divina voluntas sit cuiuslibet nostre actionis regula directiva</title>
				<author>Stephanus Galdeti</author>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>work in progress</edition>
				<respStmt>
					<resp>Edited by</resp>
					<name>Florina Hariga</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<distributor>Project NOTA-ERC</distributor>
				<date when="2026-07-16"/>
			</publicationStmt>
			<seriesStmt>
				<title/>
			</seriesStmt>
			<sourceDesc>
				<listWit>
					<witness xml:id="P1">Paris, BnF lat. 16408</witness>
					<witness xml:id="P2">Paris, BnF lat. 16409</witness>
				</listWit>
				<listObject>
					<object corresp="#P1">
						<objectIdentifier>
							<objectName>Paris, BnF lat. 16408</objectName>
						</objectIdentifier>
						<ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16408</ab>
						<ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab>
						<ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab>
						<ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab>
						<ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514617v</ab>
						<ab type="meta" subtype="description">Questions de théologie et notes diverses dans lesquelles figurent Amand de Valenciennes et beaucoup de professeurs de Paris.</ab>
					</object>
					<object corresp="#P2">
						<objectIdentifier>
							<objectName>Paris, BnF lat. 16409</objectName>
						</objectIdentifier>
						<ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16409</ab>
						<ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab>
						<ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab>
						<ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab>
						<ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514430s</ab>
						<ab type="meta" subtype="description">Thèses théologiques, paraissant avoir été recueillies à Paris par Thomas de Cracovie.</ab>
					</object>
				</listObject>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<encodingDesc>
			<variantEncoding method="double-end-point" location="internal"/>
		</encodingDesc>
	</teiHeader>
	<text xml:lang="la">
		<body>
			<div>
				<cb ed="#P1" n="82r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f178/full/full/0/native.jpg"/><cb ed="#P2" n="132v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f280/full/full/0/native.jpg"/> Utrum divina voluntas sit cuiuslibet nostre actionis regula directiva<app><rdg type="add. in marg. sup." wit="#P1">secunda questio prima lex seu prima regula prima quod divina voluntas est cuiuslibet nostre actionis et omnis eius causa principaliter productiva</rdg></app>
				Triplex iuxta sententiam Apostoli voluntas Dei potest assignari. <anchor xml:id="afn2fn3"/>Distinguatur in principio de triplici esse actionum modi etc.<app from="#afn2fn3"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/><rdg type="om." wit="#P2"/></app>: bona, efficax, beneplacens iusti, perfecta meriti<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">distinctio</rdg></app>, tunc ponitur conclusioprima de voluntate Dei efficaci<app><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">et</witDetail></app> talis: cuiuslibet quod fit et solius talis Dei voluntas est efficaciter volitiva<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">conclusio</rdg></app>. 
				Corollarium primum<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app>: quodlibet quod fit qualitercumque positive fit taliter fit Deo volente <cb ed="#P2" n="133r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f281/full/full/0/native.jpg"/> efficaciter illud sit fieri. Patet nam sicut nulla entitas fit quin fiat dependenter a divina voluntate sit, nec aliqualiter fit quin taliter dependenter a Deo fiat. 
				Secundum corollarium<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">secundum corollarium</rdg></app>: non est necesse quod qualitercumque seu qualicumque modo privativo aliquid sit quod taliter fiat a divina voluntate seu quod taliter divina voluntas velit illud fieri. Patet, quia nec necesse est ut illud quod non est vel non fit, Deus velit non esse vel fieri, ut tantum fuit in prima conclusione que infra scribi.
				Tertium corollarium<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">tertium corollarium</rdg></app>: quod in divina voluntate efficaci non est ponenda permissio, <anchor xml:id="afn10fn11"/>sed rationis obmissione contra Bullas<app from="#afn10fn11"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/><rdg type="om." wit="#P2"/></app>, nichil enim est, vel fit quin Deo sic volente fiat. Nisi diceretur in huius voluntate <anchor xml:id="afn12"/>permissio<app from="#afn12"><witDetail type="sub lin." wit="#P1"/></app> respectu<app><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">eorum</witDetail></app> non esse eorum que Deus posset facere, si vellet que tamen permittit non esse, sed hoc non proprie dicitur permissio. 
				Quartum corollarium<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">quartum</rdg></app>: <anchor xml:id="afn15"/>obmitte<app from="#afn15"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> quod ad huius voluntatem nulla est, nec esse potest deformitas. Patet, quia non est possibile, quin omne quod Deus vult fieri fiat, et quod non vult fieri non fiat. Patentur hec satis.
				Secunda conclusio<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">conclusio</rdg></app>: voluntas divina iusti est cuiuslibet actionis nostre <anchor xml:id="afn17"/>recte<app from="#afn17"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> moralis regula moraliter directiva. Ista enim voluntas Dei est lex eterna de qua frequenter <name>Augustinus</name> ut alibi a <name>Gregorio</name> habet. 
				Corollarium <anchor xml:id="afn18fn19"/>ex prima et secunda<app from="#afn18fn19"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/><rdg type="om." wit="#P2"/></app> quod huius legis <anchor xml:id="afn20"/>eterne<app from="#afn20"><witDetail type="sup. lin." wit="#P2"/></app> lex data<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> temporaliter, puta lex nature, recta ratio Moysy, evangelica Christo, earum precepta et prohibitiones signa sunt. Nam ut videtur signa sunt alicuius divine voluntatis et non efficacis, igitur voluntas iusti etc. 
				Corollarium quod huius precepta et prohibitiones non sunt solum signa simplicis divine complacentie in iusto. Nam si precepta essent signum vel signa divine <anchor xml:id="afn22"/>simplicis<app from="#afn22"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> complacentie sequitur quod prohibitiones essent signa divine displicentie et hoc non, quia nulla talis displicentia est ponenda in Deo, quia nec respectu positivorum, nec respectu privativorum ut alibi. Item respectu cuiuslibet positivi sive in bono, sive in malo Deus habet simplicem complacentiam, ymo respectu omnis possibilis entitatis Deus necessario habet huius actum.<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> Item aliquid fieri vel non fieri est impertinens, nec conforme, nec difforme, tali velle Dei simplici, nam dicitur simplex, quia de obiecto simplici. <cb ed="#P2" n="133v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f282/full/full/0/native.jpg"/> Patet per simile, nam simplici notitie nullum iudicium est difforme, igitur nec velle simplici aliquod opus vel electio sunt difformis.
				Corollarium quod esto quod huius sint signa simplicis divine complacentie, scilicet simplicis in se non tamen de simplici obiecto volito, unde probatur et apparenter ymaginari potest quattuor divina volita. Vult enim Deus alico debere fieri a creatura sua rationali et ipsam adhuc obligari aliqua licere <anchor xml:id="afn25"/>†<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> bona<app from="#afn25"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> sibi fieri, aliqua experire fieri, ut opera conciliorum, aliqua debere non fieri, et horum sunt signa preceptum permissio concilium ut <name>Apostolus</name> loquitur de virginitate et matrimonio prohibitio etc. Ex quo patet <name>Gregorium</name> et non nullos alios non proprie loqui de divina prohibitione et permissione etc. Possent hoc multipliciter declarari obmitto gratia brevitatis. Sequitur ulterius quod quamvis omnis mala actio sit volita a Deo debere non fieri, non tamen omnis bona est volita debere fieri. Patet de permisso vel licito et de expediente fieri. Patet ulterius quod omnis mala operatio est legis eterne transgressio et omnis bona eiusdem inpletio, quin ymo causaliter omnis mala operatio, ideo mala, quia eterne legis transgressio et omnis actio bona, ideo bona, quia eiusdem inpletio<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app>. 
				De mala <anchor xml:id="afn27"/>patet<app from="#afn27"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>, quia <q type="biblical">si non esset lex, non esset prevaricatio</q> <name>Apostolus</name> omnis autem peccatorem prevaricator in Ps. <q type="biblical">prevaricatores reputari omnis peccatores terre</q>. Ex hiis satis patet ad quesitum affirmative. Patet etiam quod venialis culpa est eterne legis transgressio. De hoc habet alibi partem ordinatam. Sequitur tertia conclusio. 
			</div>
			<div>
				<cb ed="#P1" n="82v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f179/full/full/0/native.jpg"/> De secunda conclusione
				In esse nature, iusti, in esse meriti
				Tertia conclusio de tertia Dei voluntate que est ad penam vel premium est talis quelibet transgressio legis eterne est ad supplicium a Deo iuste inputabilis. Et quelibet eiusdem inpletio ad premium acceptabilis, nec tamen econverso esse potest, nam tunc esset repugnantia in divinis actibus. Unde quamvis non sit repugnantia<app><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">aliquid</witDetail></app> velle aliquid debere fieri ab aliquo et ipsum esse ad hoc obligatum, nec tamen illud velle efficaciter fieri, tamen in proposito velle aliquid esse debitum fieri. Et pro illo digne vel iuste dari supplicium est repugnantia quedam et moralitas unde in <title>Evangelio</title> <q type="biblical">de bono opere non volumus te lapidare</q> etc.
				<cb ed="#P2" n="134r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f283/full/full/0/native.jpg"/> Corollarium: quamvis ita sit, hoc non est, quia in transgressione huius sit alica intrinseca imputabilitas aut in inpletione aliqua intrinseca dignitas ad penam vel premium. Nam hec contingunt huius actibus, scilicet imputabilitas ex conformitate vel diformitate ad divinam legem seu voluntatem secundo modo dictam. Modo in libera voluntate legislatoris maxime supremi nulli alteri obligati lege alica super transgressione sue legis obligare vel non obligare, ordinare vel non ordinare ad extrinsecam penam vel premium, quamvis non sit universaliter liberum velle A esse iustum vel iniustum, puta odire Deum etc<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">ex opere sed etc</rdg></app>. 
				Patet etiam quod assistentia vel principiatio Spiritus Sancti non dignificat actum aliquem eterno premio ut aliqui ponunt. Hoc non ulterius deduco. 
				Potest inferri ulterius quod quelibet transgressio huius legis, potest quantumlibet inputari, etiam quelibet inpletio potest quantumlibet acceptari. De transgressione nam illa extrinseca circumstantia, scilicet deformitate ad legem eternam est quodammodo infinite mala. Nam diformitas ad aliquam legem finite iustam est aliqualiter mala et ad magis iustam et dignam magis et sic deinceps, igitur infinite etc. Ex alio nam huius Dei voluntas est libera ad tantum vel tantum inputare<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">cave de conditione de quia</rdg></app>. Patet ulterius unum alias tactum quod nulla huius transgressio est de se venialis, ymo solum ex Dei voluntate misericorditer obligante et inputante. Patet etiam responsio affirmativa ad quesitum, scilicet quod Dei voluntas huius est ordinem actionum in penam vel premium directiva. Patet satis. Etiam de penis temporalibus unde solvitur illa Esdre questio etc. 
				Patet etiam ex dictis vel ex eisdem deduci potest quod Deus non quemlibet actum bonum inputat actu ad premium, nec quemlibet malum ad supplicium. Patet primum de actu bono presciti quem, quamvis velit Deus esse iustum secundo modo voluntatis, non tamen vult ipsum <anchor xml:id="afn31"/>actu<app from="#afn31"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> esse dignum <anchor xml:id="afn32"/>actu<app from="#afn32"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> primo, sed bene vult ipsum esse talem quali <anchor xml:id="afn33"/>ex gratia<app from="#afn33"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> in perseverante daretur premium<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">nec propter demerita astringitur dampnare etc videatur summo premii item secundo item responsio tua ordinaria</rdg></app>. De hiis alibi. <del>Pelagiani sperant in meritis, velud causis, et per consequens desperant † etc. </del>
				Ex hiis ad quesitum generaliter in esse, in esse iusti, in esse <anchor xml:id="afn35"/>meriti<app from="#afn35"><witDetail type="sub lin." wit="#P1"/></app>. 
				Divinam voluntatem esse actionum <cb ed="#P2" n="134v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f284/full/full/0/native.jpg"/> nostrarum moraliter directivam potest intelligi dupliciter vel per modum regis efficientis gubernantis, per modum legis regulantis. Secundo modo dupliciter in esse iusti et iniusti, in esse meriti vel demeriti<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">nota</rdg></app>. 
				Conclusio: quamvis cuiuslibet nostre actionis sive iuste, sive iniuste, sive meritorie, sive non, Deus sic causa generaliter productiva actum iuste cuiuslibet specialiter directiva. In collecta: „dirigat, quesumus Domine, corda nostra tue virtutis operatio” etc., et in oratione cotidiana prime: „que nos ad principium huius diei” etc., et infra dirigere gubernare etc., <q type="biblical">nisi Dominus custodierit civitatem</q> in Ps.<app><rdg type="add. in marg." wit="#P1">nota</rdg></app>. 
				De voluntate Dei multa tanguntur a doctoribus que forent videnda recitati aliqualiter in lectura de divina voluntate multa in Scriptura <q type="biblical">displicet Deo stulta promissio</q>, similiter <q type="biblical">displicet Deo inpius et impietas</q> etc., <q type="biblical">semper tibi humilium placuit deprecatio</q>, <q type="biblical">Deus non volens iniquitatem tu es</q>, <anchor xml:id="afn38"/>de nolle Dei<app from="#afn38"><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> <q type="biblical">quotiens volui congregare filios tuos</q> non loquitur de efficaci, ut patet. 
			</div>
		</body>
	</text>
</TEI>

Project NOTA Database

Utrum divina voluntas sit cuiuslibet nostre actionis regula directiva Edition

Project NOTA