Ex hoc quod gratuita Dei voluntas cuiuslibet bonitatis regula et principium secuuntur alica, scilicet alique morales difficultates in quolibetis possibiles tractari iuxta materiam Pelagii

Ex hoc quod gratuita Dei voluntas cuiuslibet bonitatis regula et principium secuuntur alica, scilicet alique morales difficultates in quolibetis possibiles tractari iuxta materiam Pelagii Edition

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "tei_all.dtd">
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Ex hoc quod gratuita Dei voluntas cuiuslibet bonitatis regula et principium secuuntur alica, scilicet alique morales difficultates in quolibetis possibiles tractari iuxta materiam Pelagii</title>
				<author>Stephanus Galdeti</author>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>work in progress</edition>
				<respStmt>
					<resp>Edited by</resp>
					<name>Florina Hariga</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<distributor>Project NOTA-ERC</distributor>
				<date when="2026-07-16"/>
			</publicationStmt>
			<seriesStmt>
				<title/>
			</seriesStmt>
			<sourceDesc>
				<listWit>
					<witness xml:id="P1">Paris, BnF lat. 16408</witness>
					<witness xml:id="P2">Paris, BnF lat. 16409</witness>
				</listWit>
				<listObject>
					<object corresp="#P1">
						<objectIdentifier>
							<objectName>Paris, BnF lat. 16408</objectName>
						</objectIdentifier>
						<ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16408</ab>
						<ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab>
						<ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab>
						<ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab>
						<ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514617v</ab>
						<ab type="meta" subtype="description">Questions de théologie et notes diverses dans lesquelles figurent Amand de Valenciennes et beaucoup de professeurs de Paris.</ab>
					</object>
					<object corresp="#P2">
						<objectIdentifier>
							<objectName>Paris, BnF lat. 16409</objectName>
						</objectIdentifier>
						<ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16409</ab>
						<ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab>
						<ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab>
						<ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab>
						<ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514430s</ab>
						<ab type="meta" subtype="description">Thèses théologiques, paraissant avoir été recueillies à Paris par Thomas de Cracovie.</ab>
					</object>
				</listObject>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<encodingDesc>
			<variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/>
		</encodingDesc>
	</teiHeader>
	<text xml:lang="la">
		<body>
			<div>
				<cb ed="#P1" n="84v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f183/full/full/0/native.jpg"/> Ex hoc quod gratuita Dei voluntas cuiuslibet bonitatis regula et principium secuuntur alica, scilicet alique morales difficultates in quolibetis possibiles tractari iuxta materiam <name>Pelagii</name>
				<cb ed="#P2" n="136v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f288/full/full/0/native.jpg"/> <app><lem>Dubium</lem><witDetail type="in marg." wit="#P1"/></app> an appetere honorem sit Deo placitum iustumque ac licitum. Videtur quod non, nam nec Christus sic appetiit: <q type="biblical">ego, </q>inquit<q type="biblical">, gloriam meam non quero, sed eius qui misit me Patris</q>. 
				Sed contra, quia Christus fuit magnanimus, igitur dignificavit se hominibus sibi debitis. Responderi potest quod, quamvis fuerit magnanimus, si et inquantum magnanimitas potesti dici virtus tamen illius non habuit usum, nec uti illa voluit, ymo virtute eroyca humilitatis excellentis et perfecte ut nobis humilitatis <app><lem>exemplariter</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> demonstraret. Dicens illud: <q type="biblical">Discite a me, quia<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">hu</witDetail></app> mitis sum et humilis corde</q>. Et in oratione Dominice in Ramis Palmum dicitur: „omnipotens sempiterne Deus qui humano generi ad immitandum humilitatem exemplum Salvatoris nostram <cb ed="#P2" n="137r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f289/full/full/0/native.jpg"/> carnem sumere et<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">currere</witDetail></app> crucem subire fecisti” etc. 
				Hoc enim maxime indigebat genus humanum tempore adventus Christi errore <name>Pelagii</name> totaliter infectum, ut patet de Iudeis qui de hoc maxime reprehenduntur, scilicet de appetitu honoris, puta „primarum catedrarum in synagogis accubituum in terris salvationum in foro”. 
				De gentilibus non est dubium, utebantur enim tali Pelagiaco argumento seu fundamento <app><lem>cuius</lem><witDetail type="a. c." wit="#P1">huius</witDetail></app> maior talis „honor est premium virtutis”, ut inquit <name>Philosophus</name> fautor in hac <app><lem>parte</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> <name>Pelagii</name> et erroris complex, tunc hoc subhoc sumebant quod homo ex se potest esse virtuosus et libere virtuose operari et dignificari honere et illum appetere et sic honorem precunctis bonis moralium appetebant. 
				Christus vero <name>Paulus</name> et <name>Augustinus</name> ac tota Ecclesia Catholica a tempore condempnationis <name>Pelagii</name> <app><lem>opponente</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> sic arguunt querentes in maiori cum <name>Philosopho</name> et <name>Pelagio</name> <app><lem>in</lem><witDetail type="a. c." wit="#P1">de</witDetail></app> diffinitione honoris summendo sub quod tota bonitas operum nostrorum est ex <app><lem>mera</lem><witDetail type="lac." wit="#P2"/></app> gratia Dei. Iuxta illud: <q type="biblical">fratres mei, nichil potestis facere</q>, et illud: <q type="biblical">nemo venit ad me nisi Pater meus traxerit eum</q>, et item <q type="biblical">cum feceritis omnia que precepta sunt vobis dicite quia servi inutiles sumus</q>, et item <name>Apostolus</name><title> </title><q type="biblical">quid habet quod non accepistis quod ergo gloriaris </q>etc. 
				Propter quod concludebat <name>Apostolus</name> <q type="biblical">quod regi seculorum invisibili et immortali soli Deo laus, honor et gloria</q>, et ideo <q type="biblical">fratres qui gloriantur in Domino gloriantur, non enim qui seipsum commendat ille probatus est sed quem Deus commendat</q>. Et item ut <q type="biblical">non glorietur omnis caro, sed qui gloriatur in Domino glorietur</q>. 
				Ex hiis videtur sequi quod omnis appetens honorem proprium ulterius non referendo in divinum honorem, ut scilicet Deus in illo clarificetur peccat et difformiter agunt voluntati Dei, <app><lem>et legi eterne</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> et legi evangelice et moraliter vadunt post <name>Pelagium</name>. Ulterius sequitur quod credentes sic esse appetendum speculative vadunt prius etc. Patet <cb ed="#P2" n="137v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f290/full/full/0/native.jpg"/> ulterius quod prelati sectantes fastum mundialem et deserventem Christi humilitatem nisi aliud lateat, puta alica recta intentio extra non patet<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">peccant</witDetail></app>. Vadunt moraliter post <name>Pelagium</name><app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollaria moralia</rdg></app>. 
				Patet ulterius idem de viris scolasticis querentibus honorem proprium et primitatem et excellentiam super alios. Contra quos fit tale argumentum, nam vel appetunt huius honorem pro actibus recte factis et pro studio exercito bene moraliter, et hoc non quia horum bonitas est a divina gratia et sunt hec dona Dei et sufficientia seu premia. Vel pro non rectis et tunc illis non honor, sed opprobrium, quia <q type="biblical">peccator non est dignus pane quo vescitur</q> † impii. Eodem modo de prelatis, quia vel debetur eis gradus pro virtuosa dispositione mentis fide et vita et hoc ut prius soli Deo attribuenda et sufficiens premium sui vel pro sapientia mundi que inimica est Deo et hoc non, ut patuit de primis prelatis prime, capitulo primo<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">huius dona obligant ad humilitatem ostendit Gregorius: tanto ergo esse humilior atque ad etc.</rdg></app>.
				Patet ulterius de religiosis qui bonis temporalibus ad vitam tamen <app><lem>in parte</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> necessariis <app><lem>sapiente divitias et paupertates etc</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> renuntiaverunt, quod si honores appetant qui nec in parte, nec in toto vite humane sunt necessarii appetant repugnanter sue professioni vadunt post <name>Pelagium</name>, sed nec ista, nec illi quamvis appareant, <app><lem>patet de beato <name>Thoma Cantuarensis</name></lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>, ne vadunt prius <name>Pelagium</name>. 
				Quod appetitus honorum non sit licitus arguitur sic: actus in quem potest voluntas humana ex puris naturalibus <app><lem>absque speciali auxilio</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> etc., non est rectus. Sic est de appetitu honorum, experientia patet. 
			</div>
			<div>
				<cb ed="#P1" n="85r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f184/full/full/0/native.jpg"/> Contra heresim pelagianam qua totus mundus inficitur <app><lem>eundo post</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> apparentem insistendum <app><lem>per Scripturam</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> cum duabus <name>Altissiodorensis</name> tabulis, <name>Gregorio</name>, <name>Bredwardin</name>. 
				Ex necessitate divini auxilii rationali creature ad recte operari quam posuit Christus, <name>Paulus</name>, <name>Augustinus</name>, Ecclesia, non solum sequitur, ut tactum est, honores non esse appetendos, ymo sequitur appetitum honoris proprii ac commodi esse actus iniustos nisi ulterius ille honor vel commodum in Deum <app><lem>actu, vel <cb ed="#P2" n="138r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f291/full/full/0/native.jpg"/> habitu referatur</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>. Ulterius sequitur quod fuga peccati timore pene eterne et non amore iustitie divine iniusta est iuxta illud oderunt peccare mali formidine pene, oderunt peccare <app><lem>boni</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> virtute amoris. <name>Anselmus</name>: „mallem purus etc”.
				Ulterius quod dilectio Dei propter beneficium, vel Dei, quia beneficus <app><lem>creature</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>, est iniusta illi creature. Patet in lectura <name>Clivinton</name>. 
				Ulterius quod operari bene propter concupiscentiam premii modo quo videtur dicere <name>Psalmista</name>: <q type="biblical">dilexi legem tuam propter retributionem</q>, non est iuste operari autem velle, nisi, ut alibi declaratur retributio sit quedam iustitia. 
				Ex hiis omnibus patet quod multi credentes meritorie operatio iniuste et viciose operantur. 
				Ex hiis etiam patet quod sustinens martirium aut agens quemcumque actum quantumcumque excellentem spe adipiscendi regnum Dei ut est bonum delectabile vel commodi aut fugiendi gehennam modo conformi viciose agit. 
				Item sequitur quod talia quantumcumque ardua solum facta affirmatione<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">Dei</witDetail></app> iusti et honore divini finaliter iuste ac recte facta censenda sunt. 
				 Ex quo ulterius patet quod cum sic velle et agere, sit nobis impossibile ex nobis, ymo solum ex Dei bonitate gratuita ad hoc gratuite specialiter nos movente ex nobis non est quod virtuose agimus. 
				Ex hoc ulterius patet quod si aliquis sciret Deo fore beneplacitum ut ipse eternaliter dampnaretur seu potius affligeretur, hoc utique ipse velle deberet et vellet, si sua voluntas foret mota affectione iusti et ad hoc a Deo specialiter merita.
				Ex hoc ulterius patet quod cum pauci sint taliter affecti hoc unicuiusque ex propriissima propria docente sequitur quod pauci hominum sunt in via salutis dicente Salvatore <q type="biblical">multi sunt vocati etc.</q>, et iterum <q type="biblical">arta est<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">va</witDetail></app> via</q>. 
				Ex quo ulterius patet quod homines non <app><lem>experiti</lem><witDetail type="a. c." wit="#P1">experientes</witDetail></app> se habere affectionem sic compositam et directam multum debent esse humiles et <app><lem>timidi</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> erga <cb ed="#P2" n="138v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f292/full/full/0/native.jpg"/> Deum. Et qui experiuntur huius Deo debeant regratiari et orare ne perderent et timere. Et sic nullus foret superbus, nisi qui cum <app><lem>superbo</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> <name>Pelagio</name> creat actum carentem circumstantia ultimi finis fore rectum. 
				Ex dictis supra ulterius patet quod<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">perfectas</witDetail></app> perfecte <app><lem>affectus</lem><rdg type="om." wit="#P2"/></app> affectione iusti non timeret, nisi divinam offensam, penam vero nullam, ymo supposita culpa deberet illi penam debitam, sibi debere infligi stante imputabilitate, quia aliter aliquid remaneret inordinatum et iniustum. Et hoc intelligit <name>Boethius</name> cum inquit: „peccatores melius esse <app><lem>cum</lem><rdg wit="#P2">non</rdg></app> puniuntur”. 
				Ex materia de necessitate divini auxilium ad bene agere sequitur necessitas increate lucis ad recte iudicare ex qua alica unum est quod data quacumque hominum <app><lem>viatorum</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> multitudine excluso Christo. <app><lem>Sicut</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> possibile est illam non recte vivere ac post <name>Pelagium</name> moraliter ire, ita possibile est non recte credere ac post <name>Pelagium</name> intellectualiter et speculative ire, et hoc videtur possibile per potentiam creatam et libertatem arbitrii vel dyaboli nisi fiat proventus etc<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">de ecclesiam posse errare</rdg></app>. 
				 Sed quod nulla sit multitudo recte credens non videtur possibile per potentiam creatam, nam scilicet una pars multitudinis ex libertate discrederet alia a Deo moto <app><lem>recte</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> crederet, sicut oravit fieri Christus: <q type="biblical">ego oravi pro te, Petre</q> etc. 
				Possibile tamen hoc videtur per potentiam increatam videlicet nullam esse multitudinem recte credentem, nam Deus cuicumque auxiliatur libere auxiliatur, sicut omne quod conservat libere conservat. 
				Nec videretur hoc inconveniens, quia Deus adhuc modo auxiliandum non est obligatus plusquam ad alia futura contingentia. Nec valet quod huius creatura destituta necessario erraret, quia sic erraverunt Tyri et Sydonii. Et maxime si in penam sequele moralis <name>Pelagii</name>. Hoc auxilium subtraheretur, ut habetur de illis philosophis Rom. 1: <q type="biblical">qui cum Deum cognovissent, non sicut Deum glorificaverunt</q> etc. 
				Utrum omnis vadens post <name>Pelagium</name> moraliter vadat speculative et econtra quis plus errat in via Dei vel moralis vel speculativus.
				Utrum plus peccet vadens, post peccet vadens utroque modo habens conscientiam erroneam etc. vel se difformans recte.
				Utrum plus peccet gloriatus de recte factis vel de peccatis. 
			</div>
		</body>
	</text>
</TEI>

Project NOTA Database

Ex hoc quod gratuita Dei voluntas cuiuslibet bonitatis regula et principium secuuntur alica, scilicet alique morales difficultates in quolibetis possibiles tractari iuxta materiam Pelagii Edition

Project NOTA