Project NOTA Database
Project NOTA Database
Browse
Manuscripts
Persons
Visualize
Networks
Maps
Timelines
Texts
About
Qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua
Edition
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "tei_all.dtd"> <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua</title> <author>Stephanus Galdeti</author> </titleStmt> <editionStmt> <edition>work in progress</edition> <respStmt> <resp>Edited by</resp> <name>Florina Hariga</name> </respStmt> </editionStmt> <publicationStmt> <distributor>Project NOTA-ERC</distributor> <date when="2026-07-16"/> </publicationStmt> <seriesStmt> <title/> </seriesStmt> <sourceDesc> <listWit> <witness xml:id="P1">Paris, BnF lat. 16408</witness> <witness xml:id="P2">Paris, BnF lat. 16409</witness> </listWit> <listObject> <object corresp="#P1"> <objectIdentifier> <objectName>Paris, BnF lat. 16408</objectName> </objectIdentifier> <ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16408</ab> <ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab> <ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab> <ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab> <ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514617v</ab> <ab type="meta" subtype="description">Questions de théologie et notes diverses dans lesquelles figurent Amand de Valenciennes et beaucoup de professeurs de Paris.</ab> </object> <object corresp="#P2"> <objectIdentifier> <objectName>Paris, BnF lat. 16409</objectName> </objectIdentifier> <ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16409</ab> <ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab> <ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab> <ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab> <ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514430s</ab> <ab type="meta" subtype="description">Thèses théologiques, paraissant avoir été recueillies à Paris par Thomas de Cracovie.</ab> </object> </listObject> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/> </encodingDesc> </teiHeader> <text xml:lang="la"> <body> <div> <p><cb ed="#P1" n="85v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f185/full/full/0/native.jpg"/> <cb ed="#P2" n="138v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f292/full/full/0/native.jpg"/> Qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua. Et similia collige. </p> <p> <app><lem><name>Bernardus</name> in sermone de Ascensione Domini</lem><witDetail type="in marg." wit="#P1"/><rdg type="om." wit="#P2"/><rdg type="add. sup. lin." wit="#P1">initium omnis peccati superbia</rdg><rdg type="om." wit="#P2"/></app>: errorem <name>Pelagii</name> videtur fuisse ab exordio creature. <cb ed="#P2" n="139r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f293/full/full/0/native.jpg"/> Patet de errore primi angeli<app><lem/><rdg type="add. sup. lin." wit="#P1">invidia dyaboli mors</rdg><rdg type="om." wit="#P2"/></app> qui in suis naturalibus gloriatus superbiat. Ab hac errore Adam non immunis extitit. Cayin quoque divine gratie manifestus inpugnator extitit dicens: <q type="biblical">maior est iniquitas mea </q>etc. Et etiam invidendo fratri suo de divina gratia, et illa que voluerunt contruere turim Babel. Et Esau et siqui alii in Antiquo Testamento ut ex versibus <title>Biblie</title> etc. </p> <p>Eritque semper error iste quamdiu durabit in humano libertas contingentie donec Deus erit omnia in omnibus et adhuc tunc manebit, quamvis non libere in dampnatis iuxta illud <q type="biblical">superbia eorum qui te oderunt ascendit semper</q>. </p> <p><app><lem>Completus</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/><rdg wit="#P2">completurus</rdg></app> et finalis et excellens <name>Pelagianus</name> erit Antichristus qui <q type="biblical">extolletur supra omne illud quod est Deus quem</q> Dominus Ihesus interficiet spiritu oris<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">suo</witDetail></app> sui. </p> <p>Ad oppositum Pelagiane superbie que maxime est ex confidentia meritorum, <app><lem>scilicet humilitatem</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> debet movere maxime incertitudo divine gratuite bonitatis que apparuit in latrone bono etc. In publicano <app><lem>phisco</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> et peccatore unde ponitur ibidem quod <q type="biblical">descendit iustificatus </q>etc., et alibi <q type="biblical">publicani et peccatores </q>etc<q type="biblical">.</q><title>, </title><q type="biblical">et meretrices </q>etc., <q type="biblical">precedent</q> confidentes de sua iustitia <q type="biblical">in regno Dei</q>. Unde in sola divina gratuita bonitate confidendum, unde illa diffinitio spei <app><lem>a <name>Magistro</name></lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> qua dicitur quod „est certa expectatio” <app><lem>etc</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>. exponenda. </p> <p>Et inde timere debet omnis creatura rationalis quantumcumque secundum presentem iustitiam Deo grata, ne per superbiam elevetur que etiam ex bono oritur, ut frequenter in suis orationibus finalibus librorum actor <title>De causa Dei</title> proloquitur<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">nam talia habent annexum contritis non habitualis superbia docet</rdg><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">superbia</witDetail><rdg type="add. in marg." wit="#P1">experientia de Pelagianis</rdg></app>. </p> <p>Mirandum est insuper qualiter post tam solempnem condempnationem <name>Pelagii</name> ab Ecclesia post Christi doctrinam et <name>Apostoli</name> et <name>Augustini</name>, ac post duos tales tubicines, ut est Dominus <name>Cantuariensis</name> et Magister <name>Gregorius</name>. Ecclesia audet apparere non post <name>Pelagium</name> moraliter, et adhuc magis mirandum quomodo post premissa aliqua speculative audent assentire aut opinari aliquid conforme tali errori.<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">contra hec ratio tacta fuit supra contra prelatos</rdg></app></p> <p>An error <name>Pelagii</name> gravior errore <cb ed="#P2" n="139v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f294/full/full/0/native.jpg"/> <name>Arrii</name> ubi considerandum difficultas iudicii de gravitate peccatorum. Primo, nam forte omne peccatum est infinite gravitatis et imputabilitatis, nisi ex divina voluntate misericorditer imputante que non est nobis nota ex nobis apparentibus<app><lem/><rdg type="add. sup. lin." wit="#P1">o altitudo</rdg></app> unde que<app><lem/><rdg type="add. sup. lin." wit="#P1">iudicia Dei</rdg></app> pena cui peccato debetur est divinii iudicii non humanam, ut alibi de veniali et mortali. </p> <p>Tamen ex circumstantiis posset dici error <name>Pelagii</name> magis infectivus, nam pene totus mundus vadit post <name>Pelagium</name>, et ideo si pena <name>Arrii</name> est <app><lem>intelligenda</lem><rdg wit="#P1">intelligendi</rdg></app>, <app><lem>secundum <name>Augustinum</name></lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>, pariter, <name>Pelagii</name> maior. </p> <p>Unde hic error est illa malignitas de qua <name>Iohannes</name> ait quod totus mundus in maligno positus est et iterum <q type="biblical">stultorum infinitus est numerus</q>. </p> <p>De primo <app><lem>angelo</lem><rdg wit="#P2">articulo</rdg></app> notum est <app><lem><app><lem>quod</lem><witDetail type="iter. sup. lin." wit="#P1"/></app> fuit Pelagianus, nam</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> presumpsit de suis naturalibus et per illa se posse attingere suam ultimam perfectionem voluit, unde ait <q type="biblical">ascendam</q> etc., <q type="biblical">et similis ero altissimo</q>. Modo huius <app><lem>vadunt</lem><witDetail type="iter." wit="#P1"/></app> volentes propriis viribus dominari et quibus ut inquit <app><lem><name>Bernardus</name></lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> „libido dominandum dominatur” et hoc moraliter<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">et sic iste error omnem creaturam infecit et omnem possibilem posset</rdg></app>.</p> <p>Speculative vero post vadunt dicentes absque Christi gratia fuisse aut esse aliquod iustum dominium unde sicut nec aliquod dominium potuit aut potest iuste exerceri sine gratia Christi auxiliante, ita nec esse unde Christus omnibus iustis dominiis dominium meruit et auxilium ad exercendum sicut <app><lem>etiam</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> gratiam ad iuste vivendum etc<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">de dominio dicendum et aliorum iustorum</rdg></app>. </p> <p>De Adam patet ex illo verbo dyaboli quacumque hora ex hoc ligno unde voluit habere scientiam <app><lem>huius</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> et non per divinam gratiam, ut patet. Modo huius omnis philosophi et quecumque per humanam inquisitionem putant se posse cognoscere que <app><lem>ad dominia iusta et</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> ad moralem<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">viam</witDetail></app> vitam pertinent absque <title>Evangelio</title> et interna inspiratione ad credendum<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P2">eundem</witDetail></app> eidem. Deductio horum ulterior satis patet. Reliqua horum in fine huius sisterni<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">nam studuerunt concilia ecclesie sicut legem iustitiam</rdg></app>. </p> </div> </body> </text> </TEI>
Qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua
...