Utrum per ea que filius Dei passus est aut egit in carne aliquid meruit de condigno

Utrum per ea que filius Dei passus est aut egit in carne aliquid meruit de condigno Edition

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "tei_all.dtd">
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Utrum per ea que filius Dei passus est aut egit in carne aliquid meruit de condigno</title>
				<author>Stephanus Galdeti</author>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>work in progress</edition>
				<respStmt>
					<resp>Edited by</resp>
					<name>Florina Hariga</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<distributor>Project NOTA-ERC</distributor>
				<date when="2026-07-16"/>
			</publicationStmt>
			<seriesStmt>
				<title/>
			</seriesStmt>
			<sourceDesc>
				<listWit>
					<witness xml:id="P1">Paris, BnF lat. 16408</witness>
					<witness xml:id="P2">Paris, BnF lat. 16409</witness>
				</listWit>
				<listObject>
					<object corresp="#P1">
						<objectIdentifier>
							<objectName>Paris, BnF lat. 16408</objectName>
						</objectIdentifier>
						<ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16408</ab>
						<ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab>
						<ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab>
						<ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab>
						<ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514617v</ab>
						<ab type="meta" subtype="description">Questions de théologie et notes diverses dans lesquelles figurent Amand de Valenciennes et beaucoup de professeurs de Paris.</ab>
					</object>
					<object corresp="#P2">
						<objectIdentifier>
							<objectName>Paris, BnF lat. 16409</objectName>
						</objectIdentifier>
						<ab type="meta" subtype="label">BnF. Département des Manuscrits. Latin 16409</ab>
						<ab type="meta" subtype="attribution">Bibliothèque nationale de France</ab>
						<ab type="meta" subtype="license">https://gallica.bnf.fr/html/und/conditions-dutilisation-des-contenus-de-gallica</ab>
						<ab type="meta" subtype="logo">https://gallica.bnf.fr/mbImage/logos/logo-bnf.png</ab>
						<ab type="meta" subtype="related">https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52514430s</ab>
						<ab type="meta" subtype="description">Thèses théologiques, paraissant avoir été recueillies à Paris par Thomas de Cracovie.</ab>
					</object>
				</listObject>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<encodingDesc>
			<variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/>
		</encodingDesc>
	</teiHeader>
	<text xml:lang="la">
		<body>
			<div>
				<cb ed="#P1" n="102r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f224/full/full/0/native.jpg"/> <cb ed="#P2" n="164v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f344/full/full/0/native.jpg"/> Utrum<app><lem/><rdg type="add. in marg. sup." wit="#P1">solum pone que per actoritatem potuerunt probari</rdg></app> per ea que filius Dei passus est aut egit in carne aliquid meruit de condigno<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1"><del>surgens secutus est eum</del></witDetail></app>
				Prima conclusio, que est <name>Magistri</name> Sententiarum in 3, distinctione 18, capitulo, est talis: Dei filius, Dominus Ihesus, non plus<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">nec plura</witDetail></app> meruit per ea que passus est aut egit in carne quam meruit a <app><lem>principio</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> sue conceptionis instanti. Ad istam conclusionem adducit Magiser <name>Gregorius</name> dicens ad propositum: <cb ed="#P2" n="165r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f345/full/full/0/native.jpg"/> „non plus <app><lem>sibi</lem><witDetail type="in marg." wit="#P1"/></app> meruit Christus per crucis patibulum quam a conceptione per gratiam virtutum”. Et infra: „profecit Christus quantum ad meritorum numerum, plura enim habuit merita in passione quam a conceptione, sed maioris virtutis non extiterunt plura in merendo quam antea extiterant pauciora”. 
				Ex hac conclusione sequitur quod Christus meruit sibi inpassibilitatis corporis ac reliquas dotes corporis quas post resurrectione habuit<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">non solum per obedentiam usque ad mortem, sed etiam</witDetail></app> <app><lem>meruit finalem</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> ab initio sue conceptionis. Quoad primam partem patet per eundem capitulo primo dicens: „meruit sibi impassibilitatis et immortalitatis gloriam, sicut ait <name>Apostolus</name>: <q type="biblical">Christus factus est obediens usque ad mortem propter quod et</q> etc”. Et subdit: „humilitas ergo passionis meritum fuit exaltationis, et exaltatio premium humilitatis”, sed quod non solum patet in secundo capitulo: „meruit enim a conceptione gloriam<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">humilitatis</witDetail></app> <app><lem>inpassibilitatis</lem><witDetail type="p. c. sup. lin." wit="#P1"/></app>, sed per quid per obedientiam et voluntatem perfectam, quam tunc non primo habuit cum pati cepit aut mori, sed supple ab instanti sue conceptionis”. 
				 Sequitur etiam secundo quod huius dotes et exaltationem seu manifestationem sui nominis de quibus <name>Apostolus</name> supra loquitor Christus habere potuit absque <app><lem>merito</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> saltem passionis, patet ex conclusione et hoc concedit <name>Magister</name> in quarto capitulo dicens primo querendo: „An Christus hec sine merito habere potuit, sane<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">vacat</rdg></app> inquit dici potest, quia humanam naturam ita gloriosam sucipere potuit, sicut in resurrectione extitit nomenque suum aliter hominibus manifestare potuit”. Et post pauca: „potuit hec assequi sine merito passionis, quia per passionem sibi nichil accrevit quod ante non habuit per virtutes<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">hic hinis prime conclusionis</rdg></app>”. 
				Confirmatur<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">hic finis prime conclusionis</rdg></app> de dotibus, nam ille fuissent <app><lem>et redundassent in corpus</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> secute naturaliter ad essentialem beatitudinem ab initio conceptionis nisi divina dispersatione fuissent miraculose suspense etc., ut dicunt doctores propter quod dicit <name>Scotus</name> quod non proprie meruit illas, sicut nec essentialem beatitudinem, sed amotionem impedimenti<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">nota</rdg></app>.
				Quomodo intelligitur illud <app><lem>propter quod</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> dedit illi nomen quod est super omne nomen dicit <name>Magister</name> quod hoc dicitur secundum illum tropum in <title>Scriptura</title> <cb ed="#P2" n="165v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f346/full/full/0/native.jpg"/> creberimum quo dicitur res fieri quando innotescit quod enim ante resurrectionem ignotum erat post in evidenti positum est, ut hoc scirent homines et demones. Adverte quomodo factum est, ut homo esset Deus in senso composito<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">nota</rdg></app>.
				Si tantum meruit ab inicio etc. etc. non voluit dicit <name>Magister</name>, ut daret perfecte obedientie et <app><lem>humilitatis</lem><rdg wit="#P1">humilitis</rdg></app> exemplum, ut satis patet in collecta Dominice in Ramis Palmarum, et <name>Apostolus</name> dicit quod <q type="biblical">ex his que passus dedicit seu potius docuit obedientiam</q>. 
				<cb ed="#P1" n="102v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f225/full/full/0/native.jpg"/> Secunda conclusio que est <name>Sancti Thome</name> in tertia parte conclusione 19, articulo tertio, <app><lem>in responsione</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> et <name>Doctoris </name><cb ed="#P2" n="166r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f347/full/full/0/native.jpg"/><name> Subtilis</name> in tertio super distinctione 18.
				In conclusione prima de ista materia et est conclusio talis quod Christus per nulla que passus est aut egit in carne sibi essentialem beatitudinem meruit, nec de congruo, <app><lem>nec condigno</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>, unde <name>Sanctus Thomas</name> adducens contra premissam conclusionem instantiam quod nobilius est aliquid habere per meritum quam sine merito respondet. Respondet quod verum est nisi illud sit tale quod eius carentia magis premeditaret <app><lem>dignitati Christi</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> quam per meritum habere acresceret<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">dignitati</witDetail><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>. Et <name>Doctor Subtilis</name> respondendo dicit quod verum est de eo quod per meritum potest haberi, huiusmodi autem beatitudinem in Christo nullus actus bonus tempore, ymo nec natura precessit, ut declarat infra. 
				Sequitur<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">ex probatione Scoti infra quod non fuit premium sed meritum</rdg></app> statim ex ista conclusione clare quod Christus <app><lem>quoad aliquid</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> varie et diversimode beatus extitit ab aliis beatis. Patet nam in aliis beatis beatitudo seu beatifica fruitio est premium et non meritum, in Christo vero econverso eius beatitudo non fuit <app><lem>premium</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app>, sed fuit meritum. <app><lem>Quod</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> non premium, patet ex conclusione. 
				Quod<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">absque pluri</rdg></app> fuerit meritum <app><lem>finaliter</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> expresse ponit <name>Doctor Subtilis</name> ubi supra cuius ratio potest assignari, nam sicut in quolibet iusto viatore omnis bone volutiones meritorie procedunt a dilectione Dei super omnia, sicut volutio eorum que sunt ad finem a volutione finis, sic in Christo a sua fruitione de Deo relique volutiones sue processerunt, et per consequens, si ille fuerunt meritorie et ista<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">abrevia hec ut tradidisti</rdg></app>. <name>Doctor Subtilis</name> assignat aliam causam, quia non videtur ratio quare talis actus positionis superioris non possit a Deo acceptari ad premium et si non pro se tamen pro aliis et si sic non videtur quin possit poni meritorius. Et tunc discutandum est de esse in trio. 
				Infert ulterius iste doctor et sic pro secundo corollario quod non claudit contradictionem sic esse de aliis beatis*, puta de Michaele <app><lem>et Petro</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> quamvis non sic sit de facto, quia sunt totaliter secundum totum suum subiectum et secundum omnem* positionem extra statum merendi<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">finis conclusionis</rdg></app>. 
				 Sed † dubium utrum talis actus beatificus in Christo sive fruitio in se respectu verbi sit meritorius vel ut tendunt in relucentia in verbo, puta Matrem et aliquos electos dicit quod utroque modo.
				Dubitat utrum potuit esse meritorius primo instanti. Dicit hoc esse vel fuisse possibile propter habuisse omnia merita*, sed in hoc supponit creaturam posse agere in instanti, puta volutionem, sed quidquid sic de hoc sufficit dicere cum <name>Magistro</name> quod ab instanti potuit, ymo fuit meritum etc.
				Dubitat an meruit beatitudinem, ut supra tactum est. Dicit quod non, quia illa fruitio <app><lem>circa finem</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> natura precessit omnem actum bonum quin* habere potuit circa ordinata in finem visa in verbo, ideo non potuit esse premium illorum, nec sui ipsius, quia tunc nulla esset dicere nisi quod habuit fruitionem, quia habuit fruitionem. Deus ergo liberaliter illam sibi dedit.
				Et istud non est mirum quod non est laus nobis, si per merita habemus gloriam cum <app><lem>non</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> sint nisi quedam Dei dona. Vide* poeta: „nil Deus in nobis” etc. Item <q type="biblical">omnia bona opera in nobis operatus es, Domine</q>, dicit <name>Propheta</name> et <name>Apostolus</name> <q type="biblical">quid habes* quod non accepisti? Quod ergo gloriaris</q> etc. 
				<cb ed="#P1" n="103r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f226/full/full/0/native.jpg"/> Tertia<app><lem/><rdg type="add. in marg. sup." wit="#P1">magis ponit ad excellentiam dignitatis meriti Christi et est Parisiensis quamvis non de antiquis</rdg></app> conclusio sit hec: Christus per ea que passus est aut egit in carne non solum per modum oblati pretii, sed per modum operis meritorii illa que nobis meruit de condigno. Hanc pono cum uno doctore Parisiensi contra unum doctorem alterius studii, scilicet <cb ed="#P2" n="166v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f348/full/full/0/native.jpg"/> Magistrum <name>Thomam Bredwardinum</name> qui oppositam ponit<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">abrevia hec</rdg></app>. Et est conclusio Magistri <name>Hughelini</name>, quia de hac materia in antiquis non habui tempus investigandi. Pro probatione michi deberet sufficeret sua actoritates, nam probationes sue multiplices sunt et subtiles, sed pro nunc tantum adduco in sententia. Nam ad modum loquendi suum quodlibet huius operarii<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">probatio</rdg></app> habuit circumstantiam non solum infinite bonam in se, sed infinite augentem bonitatem et inputabilitatem actus sed personam filii Dei, <app><lem>a qua tanquam a merente huius</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>, que non solum fuit principium efficiens huius operis <app><lem>quamvis enim alii actus etc.</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> effective generaliter vel specialiter influendo, sicut ipse et alie divine persone sunt principium in omni actu, ymo tanquam merens merito creato humanitatis Christi unde et patiebatur et diligebat et orabat et vigilabat etc. Non declaro gratia brevitatis et inde frequenter hoc confitetur <title>Scriptura</title> <q type="biblical">dignus est agnus qui occisus</q>. Accipere librum et similia investiga.
				Sequitur corollarie ut ipsemet infert quod licet persona Christi ex proprio valore operata fuerit secundum naturam assumptam tamen hoc fuit ex gratuita eterna Dei electione ex qua predestinatum fuit, ut humanitas illa verbo Dei personaliter uniretur et secundum illam operaretur. Unde <name>Augustinum</name> in libro <title>De predestinatione sanctorum</title> ex gratia Dei est ista nature humane tanta et tam excelsa subvectio, ut quo attoleretur altius non haberet. Et etiam adhuc <app><lem>est</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> aliud commune dictum in rebus per tempus arcis summa gratia fuit, ut natura humana uniretur verbo in unitate suppositi etc.
				Sequitur<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">infra</rdg></app> secundo quod condignitas <app><lem>huiusmodi</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> meriti et divina gratuita bonitas<app><lem/><rdg type="add. sup. lin." wit="#P1">contra Bredwardinum qui ponit quod esto quod fuisset infinitum etc.</rdg></app> respectu eiusdem meriti non repugnant. Patet ex precedenti corollario et ex multis dictis <name>Apostoli</name> dicens: <app><lem><q type="biblical">iusti</q></lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app><q type="biblical"> gratuitatis<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">per gratiam ipsius</witDetail></app> in sanguine ipsius pacem habemus ad Deum</q>, et item ad Eph. 1: <app><lem><q type="biblical">predestinavit</q></lem><witDetail type="coni." wit="#P1">predestiavit</witDetail></app> <q type="biblical">nos in adoptionem filiorum per Ihesum Christum</q> in id ipsum secundum propositum voluntatis sue in laudem glorie gratie sue, qua gratificavit <cb ed="#P2" n="167r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f349/full/full/0/native.jpg"/> nos in dilecto Filio suo, in quo habemus redemptionem in sanguine ipsius<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">vacant multa</rdg></app>. Ubi patet non obstante <app><lem>condignitate</lem><witDetail type="a. c." wit="#P1">dignitate</witDetail></app> Christi meriti triplex gratia Dei, scilicet <app><lem>qua</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> gratis eternaliter proposuit aliquorum misereri. Secunda qua voluit verbum tamen in humanitate suppositare operarii. Tertia qua voluit talem operarii nobis applicari in redemptionem satisfactionem et meritum. 
				Ex quibus apparet contra <name>Bredwardinum</name> quod sicut<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">ap</witDetail></app> ipse concedit Christum satisfecisse condigne per modum oblati pretii et tamen Deum gratissime nos reconciliasse etc., sic etiam de mereri dici potest, nam etiam condigna acquisitio vel redemptio indultorum liberrime videntur obviare.
				Sequitur quod Christum meruisse de condigno et ex divina gratia non repugnant, sicut nec condignum premium<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">et sic non valet ratio quia ex gratia Dei</rdg><witDetail type="scr. sed del." wit="#P1">et per consequens contra Bredwardinum</witDetail></app>.
				<cb ed="#P1" n="103v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f227/full/full/0/native.jpg"/> Fundantur argumenta pro et contra in illis actoritatibus voca operarios et redde illis mercedem dignus est mercenarius etc. Et item none denario divino convenisti mecum, igitur multo magis pastor principalis ut alibi. 
				Ad oppositum, quia dicitur <name>Apostolus</name> quod non sunt condigne passiones huius temporis loquitur generaliter, et etiam eadem causa manet in Christo propter temporalitatem<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">pr</witDetail></app> et eternitatem, etiam aliqui sancti maiora videntur passi fuisse<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">pro</witDetail></app>. 
				Excusa te propter tuam ignorantiam et mentis obscuritatem suam excellentiam et gradus actoritatem tantam asistentiam et cetus nobilitatem. 
				Nichil dicet contra fidem catholicam, contra bonos mores, favens articulis condempnatis. 
				Aliter<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">nota allegandi dedit illi nomen de Lira Hebr.</rdg></app> dum considero vestram excellentiam et gradus actoritatis meam subiacentiam et mentis obtusitatem tantam asistentiam et cetus nobilitatem dubii latentiam et eius profunditatem non mirum, scilicet <app><lem>proposito dubio</lem><witDetail type="in marg." wit="#P1"/></app> <app><lem>habeam</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> metum et timiditatem.
			</div>
			<div>
				Confideo tamen primo de Dei adiutorio, vestro directorio, magistrorum correctorio, audientium suppositorio. 
				Protestatione quarti premissa etc.
			</div>
			<div>
				Proponitur questio quod sit <cb ed="#P2" n="167v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f350/full/full/0/native.jpg"/> mercenatus per ea que patitur aut agit in carne etc., igitur consequentia nota, per locum A maiori, quia minus etc. per parabolam Salvatoris <app><lem>Ioh. 10</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>. Et antecedens patet per aliam parabolam <q type="biblical">dignus est mercenarius</q> <app><lem>Luc. 10</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app>. 
				Ad oppositum <q type="biblical">non sunt condigne passiones</q> <app><lem>Rom. 8</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> huius temporis, igitur nec Christi. Antecedens est <name>Apostoli</name>. Consequentia<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">quod enim in presenti tribulationis momentaneum et leve etc.</rdg></app> patet logice, quia proponitur negatio, et etiam theologice per <name>Apostolum</name> <app><lem>II Cor. 4</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> alibi dandi causam antecedentis que habet locum in Christo. De temporali et eterno. 
				Contra secundam conclusionem probatur quod Christus ex sua passione aliquid sibi meruit de premio essentiali, quia per meritum passum Christus, ut hoc vidit in verbo eternali se obedisse, Patris preceptum inplevisse, in Deum per fervorem fruitionis magis elevatum, inde nomen filii Dei sibi promeruisse adoptaret ampliorem gratie, igitur probandum verum. 
				Antecedens quoad primum patet, quia ante non vidit hoc infallibiliter et necessario, sed contingenter ex libero arbitrio tam Dei quam Christi morientis libere, quia oblatus est, quia voluit. Quoad secundum, quia absque deloti corporis atque tristitia toto mentis conatu in Deum se percepit elevari, cum scilicet elevata est magnificentia eius super omnis celos etc. In Ps.
				Quoad tertium, quia vidit se in verbo fore filium et heredem universorum, quia <app><lem>Christum</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> secundum humanitatem Deus constituit heredem universorum Hebr. 1.
				Consequentia probatur, quia in visione et fruitione deitatis beatitudo essentialis consistit, sed quod de condigno et etc. Non est econtra.
				<cb ed="#P1" n="104r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f228/full/full/0/native.jpg"/> Utrum<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">questio</rdg></app> per ea que Christus passus est aut<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">gessit</witDetail></app> egit in carne aliquid meruit de condigno
				<app><lem>Prima conclusio</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> que est <name>Magistri</name> sit hec: Christus non plus meruit <app><lem>sibi</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> per ea que passus est etc. quam meruit a primo sue conceptionis instanti. Tertio <title>Sententiarum</title>, distinctione 18, capitulo 1. 
				Probatur<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">probatio</rdg></app> actoritate <name>Gregorii</name> dicentis ad propositum: non plus meruit Christus sibi per crucis patibulum quam a conceptione per gratiam virtutum. Et infra: Christus profecit quoad meritorium minus, plura enim huic merita in passione quam <app><lem>a</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> conceptione sed maiorum virtutum non extiterunt <cb ed="#P2" n="168r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f351/full/full/0/native.jpg"/> plura in merendo quam antea extiterant pauciora. Ex his patet conclusio. 
				 Ex hiis sequitur primo<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> quod Christus meruit inpassibilitatem ac reliquas dotes corporis quas habuit post resurrectionem a primo sue conceptionis instanti. Patet ex conclusione, et <name>Magister</name> 2 capitulo hoc ponit dicens: „meruit enim a conceptione gloriam inpassibilitatis, sed per quid per obedientiam et voluntatem perfectam quam tunc non primo habuit cum pati cepit aut mori”, sed supple a primo sue conceptionis instanti. 
				Sequitur secundo<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> quod huiusmodi dotes Christus habere potuit absque sue merito passionis. Patet ex predictis et <name>Magister</name> 4 capitulo hec dicit: „dicens potuit hec assequi sine merito passum, quia per passionem sibi nichil accrevit quod ante non habuit per virtutes”. 
				<app><lem>Secunda conclusio</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> que est <name>Sancti Thome</name> in tertia parte questione 19, articulo 3 et <name>Doctoris Subtilis</name> in tertio, <app><lem>distinctione</lem><witDetail type="p. c." wit="#P1"/></app> 18, questione prima: “Christus per ea que passus est aut egit in carne suam beatitudinem essentialem non meruit nec de congruo, nec condigno”. 
				Unde respondendo<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">probatio</rdg></app> ad illam obiectionem qua obicitur quod melius est habere aliquid cum merito quam sine merito respondet <name>Sanctus Thoma</name> quod verum est nisi illud sit tale quod eius carentia magis derogaret dignitati Christi quam per habere per meritum eidem accresceret. <name>Doctor Subtilis</name> respondet quod verum est si illud sit per meritum tali possibile sic non est, est hic eo quod in Christo huiusmodi beatitudinem nullus actus <app><lem>bonus</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> in eo processit tempore vel natura, ymo ipsa fuit radix omnis atributus in eo. Ex responsione <name>Scoti</name> cum sua probatione. 
				Infertur tale <app><lem>corollarium</lem><witDetail type="iter. in marg." wit="#P1"/></app> quod beatitudo essentialis in Christo non fuit premium, sed potius meritum et hoc ipse ponit modicum ante in eadem questione patet sequi. Et ratio potest assignari, nam sicut in aliis iustis a dilectione finis meritoria etc. 
				Infert<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">corollarium</rdg></app> ipse ulterius quod sic fieri aut esse in aliis <app><lem>beatis</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/><witDetail type="a. c." wit="#P1">viatoribus</witDetail></app> non claudit repugnantiam, puta in Michaele vel Petro non tamen sic est ut dicit, quia sunt totaliter secundum totum suum subiectum extra <cb ed="#P2" n="168v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f352/full/full/0/native.jpg"/> statum merendi<app><lem/><rdg type="add. in marg. inf." wit="#P1">pro et contra excusationes protestationes</rdg></app>. 
				<cb ed="#P1" n="104v" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514617v/f229/full/full/0/native.jpg"/> Tertia conclusio est cuiusdam doctoris Parisiensis <app><lem>quam pono</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> contra quemdam alterius studii que talis est per ea que Christus passus est aut egit in carne non solum per modum oblati pretii sed per modum operis meritorii illa que Christus meruit de condigno<app><lem/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">opus operans opus operatus oblatio res oblata</witDetail></app>.
				Probatio sua stat in hoc nam quodlibet huiusmodi operari habuit circumstantiam non solum infinite bonam, ymo infinite bonificantem, <app><lem>dignificantem</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> et infinite augentem bonitatem et inpassibilitatem actus. Nam quodlibet tale fuit a persona Filii non solum agente, ymo ut merente per illud igitur de Trinitate, de Filio, <app><lem>create est</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/><witDetail type="add. sed del." wit="#P1">de Spiritus Sancto</witDetail></app>.
				Infert corollarie<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">4</rdg></app> quod licet persona Christi ex proprio valore operata fuerit secundum naturam assumptam ac meruerit. Hoc tamen fuit ex gratuita Dei eterna electione ex qua predestinatum fuit, ut humanitas illa verbo Dei personaliter uniretur. Et secundum illam operaretur ipsum verbum, unde <name>Augustinus</name> in libro <title>De predestinatione sanctorum</title>: „ex gratia Dei est ista humane nature tanta et tam excelsa subventio, ut quo attolleretur altius non haberet”. <q type="biblical">In rebus per tempus ortis</q>.
				Secundo infertur quod nulla est repugnantia Christum condigne meruisse et tamen ex divina gratia seu ex Dei grata eterna electione. Patet ex dictis unde hoc <name>Apostolus</name> frequenter conbinat dicendo: <q type="biblical">nos iustificatos gratis et tamen in sanguine ipsius</q> etc. Patet etiam ista possibilitas ex positione adverse partis, nam sicut cum oblatione condigni pretii pro nobis stat per ipsos divina gratuita eterna electio, ita in proposito. 
				Ex his ad quesitum.
				Ad rationes in oppositum que fuerunt. Prima, pro conclusione talis ‘mercenarius per ea que patitur aut agit in carne meretur de condigno, igitur principalis pastor’ etc. Antecedens Luc. 10: <q type="biblical">dignus est mercenarius</q> etc. Consequentia per locum a minori et per parabolam Ioh. 10: <q type="biblical">ego sum pastor </q><app><lem><q type="biblical">animam</q></lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app>, <q type="biblical">mercenarius autem</q> etc. 
				Ad oppositum<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">4</rdg></app> Rom. 8 <cb ed="#P2" n="169r" facs="https://gallica.bnf.fr/iiif/ark:/12148/btv1b52514430s/f353/full/full/0/native.jpg"/> non sunt digne passum, igitur nec Christi. Consequentia patet logice propter negationem et etiam propter id quod innuit II Cor. 4: <q type="biblical">quod enim in presenti tribulationis momentaneum </q>etc<title>.</title> Videtur enim inproportionalitas, temporalitas eternitati etiam in Christo. 
				Reverendes patres dum considero: vestram excellentiam et gradus actoritatem, meam subiacentiam et mentis obscuritatem tantam asistentiam et cetus nobilitatem dubii latentiam et eius profunditatem non mirum si habeam metum et timiditatem. 
				Confidens tamen de: Dei adiutorio speciali, vestro directorio paternali, vestro corectorio magistrali, patrum auditorio fraternali, utar responsio taliquali. 
				Premittendo<app><lem/><rdg type="add. in marg." wit="#P1">tibi quattuor</rdg></app> quod non dicam aliquid contra: <app><lem>sanctam</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/></app> fidem catholicam, ecclesiam <app><lem>veridicam</lem><witDetail type="sup. lin." wit="#P1"/><witDetail type="a. c." wit="#P1">salvificam</witDetail></app>, rectam vitam politicam, <app><lem>sententiam</lem><witDetail type="a. c." wit="#P1">censuram</witDetail></app> iuridicam. 
			</div>
		</body>
	</text>
</TEI>

Project NOTA Database

Utrum per ea que filius Dei passus est aut egit in carne aliquid meruit de condigno Edition

Project NOTA